Ìwé Àkọsílẹ̀ tí A Kò Kàn Sí Rárá — Ìfipòsílẹ̀ Lọ́dọ̀ Ara Rẹ

Lina ń dìde nígbà tí bàbá rẹ̀ sọ pé: «Jókòó díẹ̀. Nígbà wo ni o jókòó lọ́dọ̀ mi fún wákàtí kíkún kẹ́yìn?». Àpótí oògùn wà lórí tábìlì, fóònù rẹ̀ sì wà ní ọwọ́ tí kò gbé àpò. Ó sọ pé: «Ní ọ̀sẹ̀ tó kọjá, bàbá mi». Lẹ́yìn náà ó rántí ọ̀sẹ̀ tó kọjá: ìṣẹ́jú mẹ́jọ, oògùn, àti fóònù. Ó tún àpò náà gbé sí èjìká rẹ̀, ó sì ṣí àpótí ata kúrò ní etí tábìlì. Lórí àmì rẹ̀ ọ̀rọ̀ kan wà tí bàbá rẹ̀ kọ pẹ̀lú ọwọ́ rẹ̀ tó tẹ̀ tó sì lẹ́wà. Àwọn àpótí tùràrí àti ata mìíràn ní ọwọ́ kan náà.

Bàbá rẹ̀ wà ní nǹkan bí ẹni ọdún mọ́kànlélọ́gọ́ta, ó sì ń gbé ní ìṣẹ́jú mẹ́wàá sí i. Ó máa ń lọ sọ́dọ̀ rẹ̀ ní ọjọ́ méjì tàbí mẹ́ta: ó máa ń gbé oògùn kalẹ̀, ó máa ń ṣí firiji, ó sì máa ń béèrè nípa ẹ̀jẹ̀ rírù, lẹ́yìn náà ó máa ń dáhùn ìfiranṣẹ́ kan kí ọwọ́ rẹ̀ tó gbẹ. Ó sọ fún àlejò kan lẹ́ẹ̀kan pé: «Akáǹtì ní ilé-iṣẹ́ tó níyì». Ó wà nínú ibi ìdáná tó ń gbọ́ ọ, ó sì tún àpótí tí ó tẹ̀ sórí selifu ṣe.

Nínú mọ́tò, aago rẹ̀ gbọ̀n: ẹgbẹ̀rún mẹ́sàn-án àti ọ̀rìnlélẹ́gbẹ̀ta ìṣísẹ̀. Oorun jẹ́ ìdá àádọ́rin nínú ọgọ́rùn-ún. Lórí ìbòjú mọ́tò: owó epo ti pọ̀ sí i ní ìdá mẹ́jọ nínú ọgọ́rùn-ún oṣù yìí. Ó ṣí àkọsílẹ̀ àkíyèsí, ó kọ «Bàbá mi», lẹ́yìn náà ó dúró. Kò mọ nọ́ńbà wo ni yóò fi lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀.

Ohun Tí A Kò Lè Wọn Ń Yọ Kúrò

Ìwọ ńkọ́? Ìgbà wo ni o lo wákàtí kan tó dákẹ́ jẹ́ẹ́ pẹ̀lú àwọn tó sún mọ́ ọ jùlọ ní oṣù yìí?

A máa ń tọpa ohun tó rọrùn láti kọ sílẹ̀, a sì máa ń fojú fo ohun tí a kò ṣe àkókò fún àtúnyẹ̀wò rẹ̀. Fóònù ń ka ìṣísẹ̀ rẹ fún ọ. Wákàtí pẹ̀lú ẹni tí o nífẹ̀ẹ́ kò sí ẹnì kankan tó ń kà á àfi ìwọ.

Ṣí ọ̀sẹ̀ rẹ dípò kí o máa ṣàpèjúwe rẹ̀. O sọ pé o ń kẹ́kọ̀ọ́ lójoojúmọ́ ní alẹ́; ní ìgbà mélòó ni o ṣí ìwé gan-an? O sọ pé o ti dín ohun ìrajà rẹ kù; èló ni o ná lórí nǹkan tí kò sí nínú àkọsílẹ̀ rẹ? O ṣe ìlérí fún arákùnrin rẹ pé o máa ràn án lọ́wọ́; ìgbà mélòó ni o ti sọ fún un pé «ní ìgbà díẹ̀» títí tó fi sùn? Má ṣe kọ «Mo ń gbìyànjú». Kọ ohun tó ṣẹlẹ̀. Àwọn ìpàdé ẹ̀kọ́ méje, àti méjì tí o lọ. Ìlérí ìrànlọ́wọ́ mẹ́ta, àti ọ̀kan tí o mú ṣẹ. Nínú àwọn nọ́ńbà wọ̀nyí ni ìwúwo kan wà tí ọ̀rọ̀ «Mo ní iṣẹ́ púpọ̀» kò lè gbé. Ó lè jẹ́ pé èyí ni gan-an ìdí tí o fi ń fa ṣíṣí ìwé náà sẹ́yìn.

Nígbà tí àbájáde bá wà ní àìmọ̀, o lè gbé àwòrán méjì tó yàtọ̀ síra nípa ara rẹ: ẹni tó ń gbé àwọn ibi àfojúsùn pàtàkì kalẹ̀, àti ẹni tí kò rí àkókò fún wọn rárá. Ojú-ìwé náà kó àwọn àwòrán méjèèjì jọ. Ìwọ yóò rí i pé àkókò lọ sí ohun mìíràn, àti pé àwọn ohun kan tí o ń pè ní àwọn ipò tí ó ń bá a wí ń ṣẹlẹ̀ ní ọjọ́ àti wákàtí kan náà. Kò ṣe dandan kí o fi ojú-ìwé náà hàn fún àwọn ènìyàn. Ka a fúnra rẹ láìṣe é ní ẹwà. Tí o kò bá mọ ibi tí ìlérí rẹ ti ṣubú, kí ni ó yàtọ̀ nípa ìlérí ọ̀sẹ̀ tó ń bọ̀? Nọ́ńbà tí o ń yẹ̀ lónìí lè fi ìyípadà àkọ́kọ́ tí o lè ṣe lọ́la hàn ọ́.

Mú ẹni tó ń sọ pé: Mo máa ń ṣe eré ìdárayá nígbà mìíràn. Ọ̀rọ̀ òótọ́ ni, ṣùgbọ́n kò túmọ̀ sí nǹkankan nínú nọ́ńbà. Nígbà mìíràn ó lè jẹ́ ní ìgbà méjì lọ́sẹ̀, ó sì lè jẹ́ ní ìgbà méjì lóṣù.

Ohun tí a kò lè wọn kì í parẹ́ lójijì. Ó ń yọ kúrò lọ́lọ̀ọ́lọ̀, ọjọ́ dé ọjọ́, láìsí pé a kíyèsí ibi ìyípadà. Ìyàtọ̀ láàárín àná àti òní kéré jù láti kíyèsí, nígbà tí o bá sì nípa padà níkẹyìn, àyè ti di ńlá.

Epo Gidi

Àwọn olùwádìí Teresa Amabile àti Steven Kramer tọpa nǹkan bí 12,000 ìwé ìròyìn ojoojúmọ́ tí 238 ènìyàn kọ ní ẹgbẹ́ iṣẹ́ 26 nínú àwọn ilé-iṣẹ́ 7, nínú wíwá ìdí kan ṣoṣo: èéṣe tí ọjọ́ kan fi dára ju òmíràn lọ?

Wọ́n rí, nínú ìwé wọn The Progress Principle (2011), pé ohun tó lágbára jùlọ ni ìmọ̀lára ìtẹ̀síwájú tó ṣe kedere, bí ó bá tilẹ̀ kéré, nínú nǹkan tó ṣe ọ́ lóore¹. Àwọn ọjọ́ rere kò nílò ìṣẹ́gun ńlá nígbà gbogbo; ìtẹ̀síwájú kékeré nínú iṣẹ́ tó ní ìtumọ̀ ti so mọ́ ìwà tó dára jù.

Ẹni tó ṣe aago rẹ kọ́ àwo kan fún ìṣísẹ̀ rẹ. Ṣùgbọ́n ta ló kọ́ àwo kan tó ń fi ìtẹ̀síwájú rẹ hàn nínú ìbáṣepọ̀ rẹ pẹ̀lú ìyá tàbí bàbá rẹ, tàbí nínú ìlérí tí o ti ń sún síwájú fún ọdún?

Kò sí ẹnikẹ́ni.

Ìwé Àkọsílẹ̀ Ń Mú Ipa Pọ̀ Sí I

Àtúnyẹ̀wò ìmọ̀ ńlá kan, tí onímọ̀ Benjamin Harkin àti àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ darí, kó 138 ìwádìí nípa títẹ̀lé àfojúsùn jọ, pẹ̀lú nǹkan bí 20,000 ènìyàn tó kópa nínú rẹ̀².

Àbájáde rẹ̀ rọrùn: ẹni tó ń ṣàkíyèsí ìtẹ̀síwájú rẹ̀ sí àfojúsùn rẹ̀ máa ń ṣe dáadáa jù lọ, lápapọ̀, ju ẹni tí kò ṣe bẹ́ẹ̀ lọ. Ipa yìí ń pọ̀ sí i tàbí ó ń dín kù gẹ́gẹ́ bí pápá ṣe rí àti bí a ṣe ń tọpa; títẹ̀lé nǹkan nìkan kò dá ọ lójú àfojúsùn, ṣùgbọ́n ó máa ń mú kí ìwọ̀n yí padà sí ọ̀dọ̀ rẹ.

Ipa náà pọ̀ sí i nígbà tí a kọ ìtẹ̀síwájú sílẹ̀ kì í ṣe nígbà tí a pa mọ́ sínú orí, àti tún pọ̀ sí i nígbà tí ẹlòmíràn bá mọ̀ nípa rẹ̀. Èyí jẹ́ ìyàtọ̀ láàárín àwọn ẹgbẹ́ ìwádìí, kì í ṣe ìlérí pé nọ́ńbà rẹ yóò di ìlọ́po méjì. Ṣùgbọ́n gbogbo wọn tọ́ka sí ìtọ́sọ́nà kan náà: kọ ọ́ sílẹ̀, kí o sì sọ fún ẹnìkan.

Nọ́ńbà tí a kọ sílẹ̀ máa ń kọjú sí ọ, kò sì ní jẹ́ kí o ṣe ọ̀ṣọ́. Nọ́ńbà tí ẹlòmíràn mọ̀ máa ń fi ohun tí ìwé náà kò lè pèsè nìkan kún un: ẹnì kan yóò bi ọ́ léèrè.

Àkọsílẹ̀ Ọ̀sẹ̀

Èyí kì í ṣe yíyí ìgbé ayé padà sí tábìlì tó tutù: nọ́ńbà méjì tàbí mẹ́ta nìkan, kì í ṣe ohun gbogbo, kì í sì í ṣe gbogbo ọjọ́ ní àlàyé kíkún. Ète ni pé kí o rí àpẹẹrẹ, kì í ṣe kí o máa gbé inú agbekalẹ̀. Ìwé náà níbí jẹ́ olùrànlọ́wọ́ kékeré, kì í ṣe olúwa.

Nítorí náà, bẹ̀rẹ̀ ìwé kékeré fún ohun tí kò sí ẹnì kan tó ń kà fún ọ.

Ní ìparí ọ̀sẹ̀ Lina kọ̀wé pé: ó bẹ bàbá òun wò ní ìgbà mẹ́ta. Ó fi ojú-ìwé náà han ọkọ rẹ̀, ó sì sọ pé: «Mélòó ni o jókòó?». Ó ṣí àkọsílẹ̀ ìpè láti rántí, lẹ́yìn náà fọ́tò ọjọ́ náà, lẹ́yìn náà ìfiranṣẹ́. Kò sí èyí tó ràn án lọ́wọ́. Àwọn ìbẹ̀wò mẹ́ta lè ṣeé kà, ṣùgbọ́n àkókò tó kù lẹ́yìn tí a ti to oògùn ni kò kọ sílẹ̀. Lábẹ́ àwọn ìbẹ̀wò ó kọ: «Ju ti ọ̀sẹ̀ tó kọjá lọ». Ó wo ìlà náà, lẹ́yìn náà ó wo òun. Ó pa ọ̀rọ̀ «ju» rẹ́, ó sì fi àyè òfo sí ibẹ̀. Ní alẹ́ tó tẹ̀lé e ó kọ ìṣẹ́jú ìbẹ̀wò náà ní kété tó dé, kí ó tó ṣí ìfiranṣẹ́ iṣẹ́. Nọ́ńbà náà dàbí kékeré lórí ojú-ìwé tó tóbi, kò sì dín in kù pẹ̀lú ìwé kíkọ tó kéré bí ó ṣe máa ń ṣe nígbà tí tábìlì owó ilé bá dín kù.

Ìgbà tí o lè lò ó: Nígbà tí o bá mọ àwọn nọ́ńbà ohun èlò, tí o kò sì mọ ohun tí o ti fún ìlérí tó ṣe pàtàkì fún ọ. Àkókò tí a nílò: ìṣẹ́jú kan lálẹ́ kọ̀ọ̀kan, àti ìṣẹ́jú márùn-ún láti ṣàtúnyẹ̀wò ojú-ìwé ní òpin ọ̀sẹ̀.

Yan nọ́ńbà méjì tàbí mẹ́ta tó jẹ́ pàtàkì fún ọ: wákàtí dákẹ́jẹ́ẹ́ pẹ̀lú ẹni tí o nífẹ̀ẹ́, tàbí ìgbà tí o pe ìyá rẹ, tàbí alẹ́ tí o pa fóònù ní wákàtí kan ṣáájú sísùn.
Fi wọ́n sí ojú-ìwé kan tó rọrùn: ọjọ́ kan, nọ́ńbà kan, láìsí ìdíjú tàbí ohun èlò àfikún.
Kọ nọ́ńbà náà ní gbogbo alẹ́ ní ìlà kan: má ṣe dúró dé òpin ọ̀sẹ̀ kí o tó dìwọ̀n rẹ̀ láti ìrántí, nítorí ìrántí lè ṣe ọ̀ṣọ́ tàbí kí ó ṣìnà.
Fi ojú-ìwé rẹ han ẹnì kan ní òpin ọ̀sẹ̀ kọ̀ọ̀kan: àkíyèsí tí a mọ̀ sábà máa ń lágbára ju àkíyèsí àṣírí lọ.

Bí o bá ṣubú: kọ nọ́ńbà náà bí ó ti ṣẹlẹ̀, kódà bí ó bá jẹ́ odo, lẹ́yìn náà ṣètò ìpàdé kan ṣoṣo fún ọ̀sẹ̀ tó ń bọ̀.

Lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ méjì ti àkọsílẹ̀ náà, Lina fi ojú-ìwé náà han ọkọ rẹ̀. Wákàtí mẹ́ta pẹ̀lú bàbá rẹ̀ láàárín ọ̀sẹ̀ méjèèjì, èyí tó pọ̀ jùlọ ní ọ̀sẹ̀ kejì. Ó bi í léèrè: «Ó tó bí?». Ó sọ pé: «Ìwọ ni o ń yàn». Ó fa ìlà lábẹ́ nọ́ńbà náà, ó sì kọ: Àbámẹ́ta, wákàtí kan láìsí fóònù.

Ní ọ̀sẹ̀ kẹta ó fi fóònù sínú mọ́tò, ó sì wọ ilé bàbá rẹ̀. Lẹ́yìn ìṣẹ́jú mẹ́wàá ó dìde láti wo firiji. Ó sọ pé: «Oògùn wà ní ibi rẹ̀». Ó jókòó, ó sì sún àpótí ata kúrò ní etí tábìlì bí ó ṣe ṣe ní àkọ́kọ́, lẹ́yìn náà ó na ọwọ́ rẹ̀ sí àpò rẹ̀ tí kò ní fóònù. Ó rẹ́rìn-ín: «Ṣé o pàdánù nǹkan kan ni?». Ó sọ pé: «Wákàtí yìí jẹ́ tìrẹ».

Ó bi í nípa iṣẹ́ àkọ́kọ́ tó ṣe. Ó yí ife tíì rẹ̀ lórí àwo rẹ̀, ó sì sọ pé: «Lọ́dọ̀ ọkùnrin kan tí n kò rí ọwọ́ tó duro ṣinṣin ju tirẹ̀ rí ní ayé mi…». Lina gbé orí rẹ̀ sókè, ṣùgbọ́n ó wo aago. Ó béèrè pé: «Lẹ́yìn náà?». Ó sọ pé: «Ìtàn gígùn ni. Ọ̀sẹ̀ tó ń bọ̀ ni». Ó dúró fún ìṣẹ́jú kan, lẹ́yìn náà ó tún ẹ̀yìn rẹ̀ lé àga.

Nígbà tí ó dìde lẹ́yìn wákàtí kan, ó sọ pé: «Lónìí o jókòó». Nínú mọ́tò ó kọ ọgọ́ta ìṣẹ́jú. Kò kọ pé òun ti ṣe nǹkan kan dáadáa. Ó sọ fún ọkọ rẹ̀ ní alẹ́: «Mo nílò láti ka jíjókòó náà fúnra rẹ̀». Lẹ́yìn náà ó ṣí kàlẹ́ńdà fóònù rẹ̀, ó sì fi wákàtí ọ̀sẹ̀ tó ń bọ̀ pamọ́ fún ìtàn tó kù nípa bàbá rẹ̀.

Nọ́ńbà Tí O Kò Mọ̀

Ìbéèrè méjì ni kò ju bẹ́ẹ̀ lọ. Èkíní ní alẹ́ yìí: kí ni apá pàtàkì nínú ìgbé ayé rẹ tí o kò tọpa rẹ̀ nísinsìnyí? Kọ nọ́ńbà àkọ́kọ́ rẹ̀ kí o tó sùn.

Èkejì lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ kan lẹ́yìn kíkọ rẹ̀: kí ni o ṣàwárí, àti àtúnṣe wo ni o máa gbìyànjú?