Ọ̀rẹ́ Mi “Ọ̀la”

Lórí fóònù Lina, gbólóhùn kan wà tó ti pé ọdún márùn-ún, tí ń bá a kiri láti fóònù kan sí òmíràn: «Nígbà tí nǹkan bá rọ̀, n ó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ ìṣàyàwòrán». Ní alẹ́ ọjọ́ kan, ó ṣí i, fún ìgbà àkọ́kọ́ látọjọ́ pípẹ́ kò sì tì í pa. Nísàlẹ̀ rẹ̀ ni àdéhùn pípàdé dọ́kítà eyín àti ẹ̀bùn àbúrò rẹ̀ obìnrin wà. Lókè rẹ̀ sì ni àtòjọ iṣẹ́ Ọjọ́bọ̀ wà.

Láti inú ilé-ìdáná, ọkọ rẹ̀ ké sí i: «Ṣé Mínísítà Ètò Ìnáwó fẹ́ tíì?». Ó fèsì pé: «Ọ̀sẹ̀ kan tí kò ní nǹkan kankan nínú ni mo fẹ́». Ó gbé ife náà wá, ó gbé e ka orí àwo pẹlẹbẹ kékeré kan, ó sì jókòó sí etí tábìlì. Ó gbé ìka rẹ̀ lé gbólóhùn ẹ̀kọ́ náà. Ní ọjọ́ tó kọ ọ́, ó sọ fún ara rẹ̀ pé: «Lẹ́yìn ìgbéyàwó». Nígbà tó sì ṣègbéyàwó tán, ó sún ìbẹ̀rẹ̀ náà sí ìgbà tí ilé bá fẹsẹ̀ múlẹ̀. Lẹ́yìn náà ó di lẹ́yìn ìgbéga lẹ́nu iṣẹ́. Ìgbéga náà dé, gbólóhùn náà sì wà ní àyè rẹ̀ síbẹ̀.

Ó mú ìwé àkọsílẹ̀ àtijọ́ jáde láti inú drọ́wà tábìlì náà. Ó gbé e lẹ́gbẹ̀ẹ́ ife tíì náà, kò sì ṣí i. Ó ṣí ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù ẹ̀kọ́ náà: àlàfo funfun mẹ́ta àti bọ́tìnì ìsanwó kan. Ó tẹjúmọ́ àwọn àlàfo náà, lẹ́yìn náà ó ti ojú-òpó náà pa, ó sì sọ fún ọkọ rẹ̀ pé: «Ọ̀la».

Nínú àtòjọ àkọsílẹ̀ lórí fóònù rẹ, gbólóhùn kan ń gbé ibẹ̀ látọjọ́ pípẹ́: «Ọ̀la ni n ó bẹ̀rẹ̀». O gbé e láti inú fóònù àtijọ́ sí tuntun. Lẹ́tà kan ṣoṣo kò yí padà nínú rẹ̀.

Èéṣe tí a fi ń gbẹ́kẹ̀lé olùgbé inú “ọ̀la” yìí, ẹni tí a kò tíì rí rí?

Sísún nǹkan síwájú lè jẹ́ lílọ kúrò lójú ìmọ̀lára tí kò bára dọ́gba nísinsìnyí, kìí ṣe ọ̀lẹ lásán. A sì ń gbé iṣẹ́ náà lé ẹnìkan tí a ń pè ní «èmi ti ọ̀la». A ń bá a lò bí ẹni pé ó ní okun jù wá lọ, tí kò sì dí púpọ̀ bí tiwa. Nígbà tí yóò sì dé, ìwọ náà ni yóò jẹ́, pẹ̀lú àárẹ̀ kan náà fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ bẹ́ẹ̀, àti pẹ̀lú àtòjọ iṣẹ́ tó gùn sí i ní iṣẹ́ kan.

Piers Steel ṣàgbéyẹ̀wò nínú ìwé rẹ̀ «The Procrastination Equation» ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìwádìí tó ń wá ohun tó wà lẹ́yìn sísún nǹkan síwájú wa¹.

Oògùn Ìrọ̀rùn tó Ń Rọlẹ̀ Lẹ́yìn Ìṣẹ́jú Márùn-ún

Èrò tó wọ́pọ̀ ni pé sísún nǹkan síwájú jẹ́ àbùkù nínú ìṣàkóso àkókò. Ṣùgbọ́n àwọn olùwádìí wo èyí láti ojú-ìwòye mìíràn pátápátá: ọ̀nà láti tún ìmọ̀lára rẹ ṣe nísinsìnyí, kìí ṣe láti ṣàkóso àkókò rẹ nígbà tó yá².

Kí ni ìmọ̀lára tó bá iṣẹ́ ìkẹyìn tí o sún síwájú rìn: àárẹ̀, àbí àníyàn nípa kíkùnà, àbí iyèméjì nípa ìwúlò rẹ̀? Nígbà tí o bá ti í pa tí o sì ṣí ohun mìíràn, ìtura ń dé lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.

A ń fún ọ ní ẹ̀san fún sá kúrò lára rẹ̀.

Bí ìmọ̀lára rẹ bá ń wúwo lójoojúmọ́, sísún nǹkan síwájú léraléra lè ní ìsopọ̀ pẹ̀lú ìmọ̀lára rírẹlẹ̀ tàbí ìdààmú-ọkàn, tàbí ìṣòro àfiyèsí; níhìn-ín, onímọ̀ pàtàkì kan yóò ràn ọ́ lọ́wọ́ ju orí yìí lọ.

Àlejò tó Wà Nínú Ọ̀la

Nínú ìwádìí kan tó lo àwòrán fMRI, àwọn olùkópa ṣe ìgbéléwọ̀n àwọn ànímọ́ tó ń ṣe àpèjúwe ara wọn nísinsìnyí àti lẹ́yìn ọdún mẹ́wàá, àti àwọn ànímọ́ tó ń ṣe àpèjúwe gbajúmọ̀ ènìyàn kan ní àkókò méjèèjì náà. Ìgbòkègbodò agbègbè ọpọlọ tó ní í ṣe pẹ̀lú ríronú nípa ara-ẹni kéré sí i nígbà tí wọ́n ronú nípa ara wọn lọ́jọ́ iwájú ju ìgbà tí wọ́n ronú nípa ara wọn nísinsìnyí³.

O lè ní ìmọ̀lára àlàfo láàárín ìwọ àti ara rẹ lọ́jọ́ iwájú, bí ẹni pé o ń ronú nípa ẹlòmíràn⁴, èyí sì ń mú kí ó rọrùn láti di ẹrù tí o kò fẹ́ rù lónìí lé e lórí.

Ọpọlọ rẹ sì ń mọrírì ohun tó wà ní ìkáwọ́ rẹ ju ohun tí yóò bọ̀ lẹ́yìn wá; èyí ni «ìtẹ̀sí sí ìsinsìnyí»⁵.

Ṣé èyí túmọ̀ sí pé gbogbo sísún nǹkan síwájú jẹ́ sísá àsálà? Rárá.

Nígbà míràn, sísún nǹkan síwájú máa ń jẹ́ ìpinnu ọlọgbọ́n ní tòótọ́: o ń dúró de owó oṣù rẹ láti ra ohun tí o nílò, tàbí o ń dúró de ìgbà tí ara rẹ yóò yá kúrò nínú òtútù kí o tó tún bẹ̀rẹ̀ sí sáré.

Sísún nǹkan síwájú lọ́nà ọlọgbọ́n ní àdéhùn tí o lè dárúkọ ní pàtó. Ní ti àsálà, àdéhùn rẹ̀ kìí hàn gbangba: «Nígbà tí nǹkan bá rọ̀», tàbí «Nígbà tí mo bá to ayé mi lẹ́sẹẹsẹ».

«Àwọn ìkẹ́ méjì kan wà tí ọ̀pọ̀ ènìyàn ń pàdánù nínú wọn: àlàáfíà ara àti àkókò àyè» (Al-Bukhari: 6412)⁶.

Àṣepọ̀ Òtítọ́ pẹ̀lú Ọ̀la

Àṣepọ̀ rẹ pẹ̀lú «èmi ti ọ̀la» ń bẹ̀rẹ̀ nígbà tí o bá dín ẹrù rẹ̀ kù, dípò tí o ó fi gbé ohun gbogbo lù ú.

Thomas Carlyle kọ̀wé pé: «Ṣe iṣẹ́ tó sún mọ́ ọ jùlọ, èyí tí o mọ̀ pé ó jẹ́ iṣẹ́ rẹ; iṣẹ́ tó kàn yóò sì wá ṣe kedere sí ọ» (ìtumọ̀ lákòótán)⁷.

Àlàfo Funfun Mẹ́ta

Kí Lina tó parí iṣẹ́ Ọjọ́bọ̀, ó ṣí ojú-ewé ìforúkọsílẹ̀ lẹ́ẹ̀kan síi. Ó kọ sínú bébà pé: «N ó forúkọ sílẹ̀ lálẹ́ yìí, n ó sì to ohun gbogbo lẹ́sẹẹsẹ». Ó sọ fún ọkọ rẹ̀ pé: «Lákòókò yìí n kò ní sún un síwájú». Ọkọ rẹ̀ bi í pé: «Kí ni ohun àkọ́kọ́?». Ó wo àtòjọ gígùn kan: owó ẹ̀kọ́ náà, àkókò ẹ̀kọ́, ètò kọ̀mpútà fún ìṣàyàwòrán, àti àyè lórí tábìlì. Ó yí ẹ̀yìn bébà náà padà. Kò sí nǹkan lẹ́yìn rẹ̀. Ó nawọ́ mú fóònù láti wá ẹ̀kọ́ mìíràn tó rọrùn ní owó, lẹ́yìn náà ó gbé e padà lẹ́gbẹ̀ẹ́ ife tíì náà. Lójú ewé tó wà níwájú rẹ̀, àpótí orúkọ ṣì wà ní funfun. Ní ti àdéhùn alẹ́ yìí, ó kún ojú bébà náà tán pátápátá.

Lina kọ orúkọ àti e-meeli síbẹ̀ láàárín ìṣẹ́jú méjì. Ní àlàfo ìsanwó, ó dúró; ó ṣí àtòjọ ìnáwó, ó sì ti ojú-ewé ẹ̀kọ́ náà pa. Ọkọ rẹ̀ rí i tí ojú kọ̀mpútà kú. Ó bi í pé: «Ibo ni o dé?». Ó fèsì pé: «Mo dé ibi ẹ̀rù mi pé n ó sanwó lẹ́yìn náà tí n kò sì ní wá».

Ó padà sí ìlà «Bí o bá ṣubú». Lẹ́yìn bébà náà, ó kọ ìmọ̀lára náà, lẹ́yìn náà ìṣe tó kéré sí i: rírí i dájú nípa iye owó ìpín-sanwó náà, lọ́la lẹ́yìn ife tíì. Ní alẹ́ ọjọ́ yẹn kò wá ẹ̀kọ́ mìíràn. Ó fi orúkọ àti e-meeli náà pamọ́.

Ní ọjọ́ kejì, nígbà tí ọkọ rẹ̀ gbé ife rẹ̀ ka orí àwo pẹlẹbẹ, ó ṣí ojú-ewé ìsanwó náà. Ó parí rẹ̀. Àkókò ẹ̀kọ́ àkọ́kọ́ jáde lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ mẹ́ta, ní alẹ́ Ọjọ́rú. Ó kọ àkókò náà lẹ́gbẹ̀ẹ́ gbígbé iṣẹ́ Ọjọ́bọ̀ kalẹ̀, kìí ṣe ní ọjọ́ kan tí kò ní nǹkan tí ó ń fojú inú wò. Ó sọ pé: «N kò nílò ọ̀sẹ̀ kan tó dákẹ́ rọ́rọ́ kí n tó lè kọ nǹkan sínú àlàfo kan».

Ọkọ rẹ̀ bi í pé: «Àti bàbá rẹ ńkọ́? Ìgbà wo ni o máa sọ fún un?». Ó da ìka rẹ̀ dúró sórí kàlẹ́ńdà, ó sì sọ pé: «Lẹ́yìn ẹ̀kọ́ àkọ́kọ́».

Àdéhùn pẹ̀lú Àlejò Náà

Ṣí àmúlò àkọsílẹ̀ lórí fóònù rẹ, kí o sì wá gbólóhùn “ọ̀la” tó pẹ́ jùlọ nínú rẹ̀. Lẹ́yìn náà ìbéèrè kan ṣoṣo: Kí ni ìmọ̀lára tí o ń sá fún nígbà tí o sún un síwájú? Àárẹ̀? Ẹ̀rù kíkùnà? Iyèméjì pé o kò tọ́ sí i?

Bí o bá sì ti ṣe apá kékeré kan nínú rẹ̀ nísinsìnyí, kí o tó ti ojú-ewé yìí pa, kọ gbólóhùn kan sísàlẹ̀ rẹ̀ fún ọ̀la rẹ: «Mo bẹ̀rẹ̀ rẹ̀ fún ọ, nítorí náà parí rẹ̀».

Lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ kan, padà sí gbólóhùn kan náà: Ṣé ìmọ̀lára náà kéré sí i nígbà tí o mú iṣẹ́ náà kéré, àbí o ṣì ń dúró de àdéhùn tí o kò lè dárúkọ?

Ní alẹ́ ọjọ́ kan náà, ojú fóònù Lina tàn ìmọ́lẹ̀ pẹ̀lú orúkọ «Bàbá». Ìwé àkọsílẹ̀ ilé-ẹ̀kọ́ gíga wà ní ṣíṣí níwájú rẹ̀ lórí ojú-ewé àwọn àmì-ìdámọ̀. Ó wo orúkọ náà, kò sì na ọwọ́ sí fóònù náà. Orúkọ náà tàn títí tí ó fi kú.