Чанд бор аз нав оғоз кардӣ?

Дар рӯзи ту як мулоқоти кӯтоҳ ҳаст. Тақрибан понздаҳ дақиқа.

Агар корманд бошӣ, ин ҷаласаи субҳгоҳист, ки мудир рӯзро бо он оғоз мекунад. Ва агар донишҷӯ бошӣ, ин дарси соати ҳашт аст, ҳамон дарсе, ки ҳозиршавиро бо ном сабт мекунанд.

Ту аз он ғоиб намешавӣ. Чанд дақиқа пеш аз он мерасӣ, ҳатто агар дер хобида бошӣ, ҳатто агар ҳаво сард бошад, ҳатто агар аслан чизе ба арзиши ҳозир шудан надошта бошад.

Ва акнун тасаввур кун, ки ғоиб шудӣ. Як бор, бори дигар, ва баъд ғайбат ба як одат табдил ёфт.

Чӣ мешавад? Кам кардани маош, сипас шубҳаи мудир: оё ба ӯ метавон такя кард? Ва донишҷӯ анҷомашро медонад: маҳрум шудан.

Ҳисобу китоб танҳо барои худи он понздаҳ дақиқа нест, балки барои он чизест, ки дар бораи ту мегӯяд: агар наметавонӣ дар як рӯз понздаҳ дақиқаро ҳифз кунӣ, пас чӣ гуна касеро бовар мекунонӣ, ки метавонӣ ҳашт соати боқимондаро ба дӯш гирӣ? Ин мантиқи мудир аст, ва мо онро комилан мефаҳмем, модоме ки аз берун меояд.

Ва акнун оинаро каме бигардон.

Дар рӯзи ту мулоқотҳои кӯтоҳи дигаре ҳам ҳастанд, понздаҳ дақиқа ё камтар, ки ба худ ваъда додаӣ, на ба мудират: сайругашти кӯтоҳ қабл аз кор, ё даҳ саҳифа пеш аз хоб, ё занг задан ба модарат ҳар шом.

Ин ҳафта чанд бор онҳоро аз даст додӣ?

Чанд бор гуфтӣ: «Аз аввали моҳ оғоз мекунам», ва баъд пулеро, ки қарор буд пасандоз кунӣ, пеш аз нимаи моҳ харҷ кардӣ? Чанд бор китобро назди болишт гузоштӣ, сипас дастатро ба сӯи телефон дароз кардӣ? Чанд бор ба хонаводаат ваъдаи як нишасти шомгоҳӣ додӣ, ва шом фаро расид, аммо танҳо бо ҷисмат ҳозир будӣ? Ва чанд бор ҳамон ваъдаро бо ҳамон калимаҳо такрор кардӣ, гӯё касе, ки туро мешунавад, бори гузаштаро дар хотир надорад? Ту худат дар хотир дорӣ. Мулоқотеро, ки гузоштӣ бигзарад, медонӣ. Ва чеҳраи касеро, ки интизорат буд, медонӣ, вақте бори дигар ба ӯ гуфтӣ: фардо.

Ин ваъдаҳои шикаста на танҳо вақти туро гирифтанд. Онҳо аз хоби ту субҳи софу беолоишро гирифтанд, аз таҳсилат дарсеро, ки мешуд бо тааммул фаҳмид, ва аз хонаат нишастеро, ки дигар такрор нашуд. Сипас чизи оромтареро гирифтанд: боварии туро ба сухани худат. Ту ба шунидани он одат кардӣ, ки худат мегӯӣ «мекунам», ва интизори узре ҳастӣ, ки пас аз он меояд. Ва вақте нақшаи наве мекашӣ, онро менависӣ, дар ҳоле ки дар дарунат касе пеш аз оғоз ба он шак дорад. Ин баҳоест, ки ҳатто вақте касе туро маломат намекунад, мепардозӣ. Пас чанд ваъдаро метавонӣ бишканӣ, қабл аз он ки сухани ту дар назди худат танҳо як пешниҳод шавад?

Агар посухи ту «борҳое, ки наметавонам бишуморам» бошад, пас ту танҳо нестӣ. Ва ҳатман танбал ё заифирода нестӣ.

Ба фарқи миёни ин ду мулоқот бингар. Мулоқоте, ки онро аз даст намедиҳӣ, шакли диданиро дорад: вақти муайян, даъватнома дар тақвим, ва касе, ки ҳозиршавиро қайд мекунад. Аммо мулоқоте, ки онро аз даст медиҳӣ, ҳама чиз дорад, ҷуз ин. На кам кардани маош, на нигоҳе, ва на номе дар рӯйхат.

Дар як таҳқиқоти маъруф, ду иқтисоддон ҳазорон узви бошгоҳҳои варзишии амрикоиро пайгирӣ карданд¹. Касоне, ки обунаи моҳонаро интихоб карданд, беш аз 70 доллар дар як моҳ пардохтанд ва ба таври миёна тақрибан 4.3 бор рафтанд. Яъне як бор рафтан барояшон беш аз 17 доллар тамом шуд. Агар чиптаи якдафъаина мегирифтанд, барои ҳар бор рафтан 10 доллар мепардохтанд.

Онҳо пули варзишро надоданд. Пули шахсеро доданд, ки гумон мекарданд ба он табдил хоҳанд ёфт.

Пас мушкил ин нест, ки намедонӣ чӣ бояд кард. Ту хуб медонӣ.

Аммо як баррасие, ки садҳо натиҷаҳои пажӯҳиширо гирд овард, нишон дод, ки ниятҳои одамон ба ҳисоби миёна танҳо тақрибан 28%-и тафовутҳоро дар рафторашон тавзеҳ медиҳанд². Ният муҳим аст, аммо ба танҳоӣ он чиро, ки миёни ваъда ва амал рух медиҳад, ошкор намесозад: он ҷо одат, макон, хастагӣ ва эҳсосе ҳаст, ки номашро намебарем.

Шояд лексияҳои ҳавасмандкунанда майли туро ба тағйирот бедор кунанд. Аммо бедорӣ як чиз асту давом додан чизи дигар; он ба қадамҳое ниёз дорад, ки ба рӯзи маъмулии ту созгор бошанд, на шӯру шавқи якшаба. Ва маломат кардани худ шояд туро каме ба пеш ронад, вале баъдан хастаат мекунад.

Ва мушкилтараш ин аст, ки танҳо мондан бо афкори худ на ҳамеша роҳатбахш аст.

Дар як озмоише, ки дар маҷаллаи Science нашр шуд, ихтиёриён понздаҳ дақиқа танҳо нишастанд³. На телефон ва на китоб, ҷуз афкори худ чизе надоштанд. Аз онҳо хоста шуд, ки бо андешаронӣ худро саргарм кунанд. Ва дар канорашон тугмае буд, ки зарбаи барқи сабуке мезад, ки қаблан онро озмуда буданд.

Дар миёни касоне, ки гуфта буданд ҳозиранд пул диҳанд, то бори дигар зарбаи барқ нахӯранд, аз се ду ҳиссаи мардон ва як чаҳоруми занон тугмаро пахш карданд. Ва як мард онро 190 бор пахш кард.

Баъзеҳо дар вақти нишастан бо афкори худ зарбаи барқро интихоб карданд. Понздаҳ дақиқае, ки барои мудир нигоҳ медорем, барои бархе аз мо душвор аст, ки танҳо дар як ҳуҷра сипарӣ кунем.

Ва берун аз ин ҳуҷра саволҳое ҳастанд, ки мо низ онҳоро ба таъхир меандозем. Боз ва боз аз нав оғоз мекунем, ва ҳатто як бор наменишинем, то бипурсем: чаро дафъаи гузашта бозистодам?

Ин китоб ҳамон понздаҳ дақиқаест, ки аз он мегурезем: нишасти самимӣ бо худ, бо забони равоншиносӣ. Ва ҳамроҳ бо он, дар миёни фаслҳо, суханоне бисёр қадимтар аз равоншиносӣ, ки ҳамон андешаро аз зовияи дигар равшан мекунанд.

Ва одамоне, ки дар фаслҳо вомехӯрӣ, ҳолатҳои ҳуҷҷатшудаи як клиника ё таҳқиқот нестанд. Онҳо шахсиятҳои таркибӣ аз ҳолатҳое ҳастанд, ки бисёриҳо аз сар гузаронидаанд, фикрро наздик месозанд ва шояд беш аз он чи дӯст дорӣ, ба ту монанданд.

Ва кӯшиш накун, ки тамоми китобро якбора татбиқ намоӣ; ин худаш яке аз домҳоест, ки хоҳем дид. Онро оҳиста-оҳиста бихон, сипас як боберо интихоб кун, ки беш аз дигарон ба ту монанд аст, ва як абзорро аз он баргир ва бо он оғоз кун. Боқимонда интизор мешавад.

Аз ту нахоҳам пурсид, ки барои бори ҳазорум аз нав оғоз кунӣ. Аз ту чизе каме мушкилтар мехоҳам: то охири боби 1 бо худ бимон.

Кай ғоиб буданат аз худ ба як амри маъмулӣ табдил ёфт?

Ва танҳо нахоҳӣ хонд. Мо як соли комил ду нафарро ҳамроҳӣ хоҳем кард, аз охири тобистон то охири тобистони баъдӣ: Карим, ки бори аввал хонаи волидонашро тарк мекунад ва бо худ лифофае дорад, ки намехоҳад онро боз кунад, ва Лина, муҳосибе, ки солҳост кореро, ки дӯст медорад, ба таъхир меандозад ва дафтаре дорад, ки намехоҳад касе онро бубинад. Ҳеҷ кадоме аз дигаре хабар надорад, ва барои ҳар кадом соле хоҳад буд, ки он тавр ки нақша кашида буданд, нахоҳад гузашт.