ఐదు సార్లు మోగే అలారం

ఆ పదిహేను నిమిషాలు నీకు గుర్తున్నాయా?

మేనేజర్ నీ కోసం ఎదురుచూస్తున్నాడని లేదా లెక్చర్ హాల్‌లో నీ పేరు పిలుస్తారని నువ్వు హాజరైన సమయం. ఆ తర్వాత నీ మిగతా వాగ్దానాలు: మూసి ఉన్న పుస్తకం, తలుపు దగ్గర ఉన్న బూట్లు, అమ్మతో మాట్లాడతానని ఇచ్చిన మాట. వాటిలో ఏ ఒక్కటి తప్పిపోయినా, ఇచ్చిన మాటకు కట్టుబడి ఉంటావన్న నీ నమ్మకం కాస్త బలహీనపడేది.

రోజులో పదిహేను నిమిషాలు కూడా నిలబెట్టుకోలేకపోతే, మిగిలిన ఎనిమిది గంటలను నువ్వు నిర్వహించగలవని ఎవరినైనా ఎలా ఒప్పించగలవు? ఇది మేనేజర్ వాదన. బయటి నుంచి వచ్చినంత కాలం ఈ వాదన మనకు బాగానే అర్థమవుతుంది.

మొదటి అధ్యాయంలో ఒకే ఉదయం అలారం ఐదుసార్లు మోగడం విన్నావు. ప్రతి మోత మధ్యలో, రాత్రి తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని ఒక చేయి వాయిదా వేస్తూ వచ్చింది. ఇప్పుడు ఆ చిత్రం మరింత విస్తరిస్తోంది: రోజంతా విస్తరించిన ఐదు పిలుపులు. ఒక్కొక్కటి నీ చేతుల్లో ఉన్న పనిని ఆపి, లేచి నిలబడమని నిన్ను కోరుతున్నాయి. అవి ఐదు పూటల నమాజుల పిలుపులు.

నువ్వు అదే వ్యక్తివి

నమాజు చేస్తానని మాట ఇచ్చేటప్పుడు, నడుస్తానని, చదువుతానని లేదా అమ్మకు ఫోన్ చేస్తానని మాట ఇచ్చేటప్పుడు నువ్వు అదే వ్యక్తివి. అందుకే అంతకుముందు ప్రతి వాగ్దానాన్ని చూసినట్లే ఇక్కడ నమాజును కూడా చూస్తున్నాం. ఈ పుస్తకంలో ఉన్నదంతటికీ ఇది అత్యంత స్పష్టమైన ఉదాహరణ: నిబంధనలు ముందే సిద్ధంగా ఉన్న అపాయింట్‌మెంట్ ఇది. నువ్వు ఎంచుకోవాల్సిన అవసరం లేని ఒక నిర్దిష్ట సమయం, ప్రారంభాన్ని ప్రకటించే ఒక పిలుపు, నిలబడటానికి మసీదులో లేదా ఏదైనా శుభ్రమైన చోట ఒక స్థలం దీనికి ఉన్నాయి. నీ రోజులో ఐదు పూటల నమాజుల మొత్తం సమయం పదిహేను నుండి ఇరవై నిమిషాలు మాత్రమే; ఈ పుస్తకం ప్రారంభమైన అపాయింట్‌మెంట్ సమయమంత.

అయినప్పటికీ, మనం ఉల్లంఘించే అతిపెద్ద వాగ్దానం ఇదే కావచ్చు. దాని సమయం, స్థలం మనకు తెలుసు. దాని పిలుపు వింటాం. అయినప్పటికీ ఈ పుస్తక అధ్యాయాల్లో మనం చూసిన అదే విధానాలతో దాన్ని పోగొట్టుకుంటాం. పిలుపు రాగానే, కరీమ్ బొటనవేలు పరుగు అలారంను ఆపేసినట్లే మనం కూడా, “కాసేపటి తర్వాత” అని అంటాం. న్యాయవాది ఒక సహేతుకమైన కారణాన్ని కనుగొంటాడు: మన చేతుల్లో ఉన్న పని ఆగదు. రద్దీగా ఉండే రోజు ఒక మినహాయింపుగా మారిపోతుంది, దాన్ని మనం “ఈ ఒక్కసారే” అని అంటాం. ఒక నమాజు తప్పిపోతే, “ఇప్పటికే పాడుచేశాను కాబట్టి ఇక తేడా ఏముంది” అనే స్వరం వినిపిస్తుంది, దాంతో ఆ తర్వాతిది కూడా తప్పిపోతుంది.

మొదటి అధ్యాయంలో బాందూరా పరిశోధన ద్వారా విజయ, అపజయాల అనుభవాలు నీ సామర్థ్యంపై నీకున్న నమ్మకాన్ని నిర్మించడంలో తోడ్పడతాయని చూశాం¹. ఒక అపాయింట్‌మెంట్‌లో తడబడినంత మాత్రాన అది నీ జీవితం మొత్తాన్ని నిర్ణయిస్తుందని కాదు. కానీ అది నిన్ను మరింత ఖచ్చితమైన ప్రశ్న అడుగుతుంది: మాట ఇచ్చేటప్పుడు నువ్వెవరు? ఈ రోజు ఇచ్చిన మాటను నిలబెట్టుకున్న నమోదుకు నువ్వు జోడించగల చిన్న చర్య ఏమిటి?

నమాజును నిలబెట్టుకుంటే నీ ఆహార నియమాలకు లేదా చదువుకు కట్టుబడి ఉండటానికి అదే సరిపోతుందని మనం చెప్పడం లేదు; స్వీయ నియంత్రణ శిక్షణ ఇతర రంగాలకు విస్తరిస్తుందనడానికి ఆధారాలు భిన్నంగా ఉన్నాయి². అంతకుముందు వాగ్దానం ద్వారా ఎలా ప్రారంభించాలో నేర్చుకున్నప్పటికీ, ప్రతి వాగ్దానానికి దాని స్వంత కృషీ, సన్నాహమూ అవసరం.

ఈ పుస్తకంలో ప్రతి వాగ్దానంతోనూ మనం ప్రయోగించిన అదే సాధనం ఇదీ. సిద్ధంగా ఉన్న నిబంధనలు నీ తరఫున నీ కాళ్లను కదల్చలేవు; ఏర్పాట్లు చేసుకోవాల్సింది నీ రాక గురించే: నువ్వు ఎక్కడ ఉంటావు, దేన్ని విడిచిపెడతావు, మునుపటి పని సమయాన్ని మింగేయకుండా ఎలా ఆపుతావు.

నువ్వు పని సమయాన్ని నిలబెట్టుకుని, ఈ సమయాన్ని మాత్రం రోజులో మిగిలినదానికి వదిలేయవచ్చు. నాల్గవ అధ్యాయంలో వారపు నమోదును చూసినట్లుగానే ఈ వ్యత్యాసాన్ని చూడు: దానికి పేరు పెట్టు, ఆపై తదుపరి పిలుపు వచ్చినప్పుడు ఏం చేయాలో మార్చుకో, ఎలాంటి తొందరపాటు సాకూ చెప్పకుండా లేదా నీపై నువ్వే తీర్పు ఇచ్చుకోకుండా.

ఈ అపాయింట్‌మెంట్ ఎవరి కోసం?

మేనేజర్ అపాయింట్‌మెంట్ ఎందుకుందంటే, మేనేజర్‌కు నీ పని అవసరం. మన నమాజు విషయానికి వస్తే, అల్లాహ్‌కు దాని అవసరం లేదు: ﴿وَمَن جَٰهَدَ فَإِنَّمَا يُجَٰهِدُ لِنَفۡسِهِۦٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنِ ٱلۡعَٰلَمِينَ﴾ మరియు శ్రమించేవాడు తన మేలు కొరకే శ్రమిస్తాడు; నిశ్చయంగా అల్లాహ్ సమస్త లోకాలతో అక్కరలేనివాడు. (అల్-అన్కబూత్: 6)³. ప్రయోజనం మనకే. ఈ పుస్తకం అందులోని ఒక కోణాన్ని మాత్రమే పరిశీలిస్తుంది: రోజులో ఐదుసార్లు నీ పని నుంచి, నీ స్క్రీన్ నుంచి లేచి నిలబడటం, అలా నీ చేయి దాటిపోయే రోజుపై నీ నిర్ణయాన్ని తిరిగి పొందడం.

నీ రోజు కోసం ఐదు లంగర్లు

రెండో అధ్యాయంలో ఒక చిన్న అలవాటును ముడిపెట్టడానికి స్థిరమైన లంగర్ల కోసం వెతికాం: ఉదయపు కాఫీ, పనికి చేరుకోవడం, రాత్రి భోజనం ముగియడం. అయితే నీ వద్ద ఎల్లప్పుడూ ప్రతిరోజూ తిరిగి వచ్చే ఐదు లంగర్లు ఉన్నాయి: నమాజు పిలుపులు. ఏడాది పొడవునా సూర్యుడితో పాటు అజాన్ సమయాలు మారుతూ ఉంటాయి, కానీ పిలుపులు వస్తూనే ఉంటాయి; ఆ సంకేతం ఆ శబ్దమే, గడియారంలోని సంఖ్య కాదు. నువ్వు ఉండే చోట వాటి సమయాలను చూసుకో, ఆపై వాటి చుట్టూ ఉన్నవాటిని అమర్చుకో.

ఫజ్ర్ తర్వాత నీ చదువును ప్రారంభించవచ్చు, జుహ్ర్ సమయంలో పని విరామాన్ని ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చు, అస్ర తర్వాత నడవవచ్చు, మగ్రిబ్ తర్వాత నీ కుటుంబం కోసం సమయం కేటాయించవచ్చు, ఇషా తర్వాత నీ రోజును ముగించడం మొదలుపెట్టవచ్చు.

ఆ ఐదు లంగర్లను ఇరవై వాగ్దానాలతో నింపేయకు. నువ్వు నిలబెట్టుకునే ఒక నమాజు తర్వాత ఒక చిన్న అలవాటును ఎంచుకో, సమయం రాకముందే దానికి సంబంధించిన పుస్తకాన్నో బూట్లనో సిద్ధం చేసి పెట్టుకో. నమాజు ముగిసినప్పుడు, తర్వాతి అడుగు ఏమిటో నీకు తెలుస్తుంది.

లీనా కొత్త ఆఫీసులో జుహ్ర్ అజాన్ వీధికి అవతల ఉన్న మసీదు నుంచి వినిపిస్తుంది, ఆమె కాగితం మీద వెలుతురు పడే అదే కిటికీ గుండా. రమదాన్‌లో ముఅజ్జిన్ తన పిలుపు ముగించకముందే ఆమె లేచేది. ఈద్ తర్వాత అది ఏదో ఒక డిజైన్ మధ్యలో ఉండగా వినిపించడం మొదలైంది, అప్పుడు ఆమె తనలో తాను “కాసేపటి తర్వాత” అనుకుంటుంది. ఆపై ఒక మీటింగ్ వస్తుంది, ఆపై క్లయింట్ కోరిన ఒక మార్పు వస్తుంది, ఇక అస్రకు కొన్ని నిమిషాల ముందు, కళ్ళు గడియారం మీదే ఉంచి, హడావిడిగా జుహ్ర్ నమాజు చేస్తుంది.

తన వారాన్ని ఒకప్పుడు లెక్కలు సరిచూసినట్లే సమీక్షించుకున్న రోజున ఆమె అది గమనించింది: ఉదయం మీటింగ్‌కు ఒక్క నిమిషం కూడా ఆలస్యం కాలేదు, కానీ జుహ్ర్ పిలుపు వినిపించగానే లేచింది ఒక్కసారి మాత్రమే. ఈద్ తర్వాత ఫ్రిజ్ కాగితం గుర్తొచ్చింది, అందుకే కొత్త జాబితా రాయలేదు. జుహ్ర్‌ను మాత్రమే ఎంచుకుంది.

ఆదివారం ఉదయం ఆమె తన డెస్క్ సొరుగులో పాత యూనివర్సిటీ నోటుపుస్తకాన్ని, ఒక పెన్సిల్‌ను ఉంచింది; జుహ్ర్‌కు కొన్ని నిమిషాల ముందు వుజూ చేసింది. వీధికి అవతల నుంచి “అల్లాహు అక్బర్” వినిపించగానే ఫైల్‌ను సేవ్ చేసి, కారిడార్ చివర ఉన్న నమాజు గదికి వెళ్లింది. “ఎక్కడికి?” అని సహోద్యోగిని అడిగింది. “పదిహేను నిమిషాలు, వచ్చేస్తాను” అంది ఆమె. నమాజు తర్వాత ఆమె కంపెనీ ఫైల్ దగ్గరకు తిరిగి వెళ్లలేదు. నోటుపుస్తకం తెరిచి, అజాన్ వచ్చిన కిటికీని గీసింది.

బుధవారం ఒక మీటింగ్ అస్ర దాదాపు వచ్చేవరకు సాగింది, దాంతో అందులోంచి బయటకు వచ్చాక జుహ్ర్ నమాజు చేసింది, గడచిన వారాల్లోలాగే హడావిడిగా. ఆ బుధవారాన్ని తన వారంపై తీర్పుగా మార్చలేదు; గురువారం మొదటి “అల్లాహు అక్బర్” వినిపించగానే ఫైల్‌ను సేవ్ చేసింది. వారం చివరికి నోటుపుస్తకంలో నాలుగు కిటికీలు ఉన్నాయి, ప్రతి దానిలో వేరే వెలుతురు.

నువ్వు నిలబెట్టుకునే ప్రతి నమాజూ నెరవేర్చిన ఒక వాగ్దానమే. ఆ నెరవేర్పులు పునరావృతమవుతున్న కొద్దీ నీపై నీ మాటకు ఉన్న విలువ తిరిగి రావచ్చు. లేస్తానని చెప్పావు, లేచావు. మరేదైనా వాగ్దానం చేసినప్పుడు గుర్తుచేసుకోవడానికి ఇప్పుడు నీ దగ్గర ఒక ఆచరణ ఉంది.

మనం నేర్చుకున్నది నీతో తిరిగి వస్తుంది

మాట ఇచ్చేటప్పుడు నువ్వెవరు? మొదటి భాగంలో: ఒక సమయం, ఒక స్థలం, ఒక సాక్షి, స్థిరమైన లంగరు, చర్చలకు తావులేని హద్దు, నువ్వు చేసినదానికి నమోదు. రెండో భాగంలో: నీ స్నేహితుడు “రేపు”, న్యాయవాది, నీకు నువ్వు బహుమతిగా ఇచ్చుకునే తీపి, వారసత్వంగా వచ్చినదానిలో నువ్వు ఎంచుకున్నది. మూడో భాగంలో: చర్య వేరు, చేసిన వ్యక్తిపై తీర్పు వేరు; కోపం వేరు, పదం వేరు; మనసులో మెదిలే ఆలోచన వేరు, నిర్ణయం వేరు; నీ చేతుల్లో ఉన్నది వేరు, నీ చేతుల్లో లేనిది వేరు. నాలుగో భాగంలో: ఎవరి కోసం నీ పాత్ర పోషిస్తున్నావు, నీ దగ్గర ఉన్నదానిలో చూడలేకపోతున్నది ఏమిటి, నీకు నువ్వు ఇచ్చుకునే మినహాయింపు, నీ తరఫున ఎంచుకునే హక్కును కోరేవారు. ఐదో భాగంలో: కాలం నుంచి రోజుకు, స్క్రీన్ నుంచి రాత్రి భోజనానికి, తప్పటడుగు నుంచి తర్వాతి అపాయింట్‌మెంట్‌కు.

ఈద్ తర్వాత తన తండ్రి ఆహ్వానించిన శనివారం నాడు లీనా వచ్చింది, ఇంట్లో ఏ రిపేరూ లేకుండా ఆయన స్వయంగా పిలవడం అదే మొదటిసారి. ఆయన బల్లపై ఒక చిన్న చెక్క పెట్టెను ఉంచారు. “స్క్రూడ్రైవర్ ఎక్కడ?” అని ఆమె అడిగింది. “ఈ రోజు ఏదీ పాడవలేదు” అన్నారాయన. ఆమె కూర్చుని, బల్లపై తన పాత యూనివర్సిటీ నోటుపుస్తకాన్ని పెట్టింది, అందులో ఆ వారంలోని నాలుగు కిటికీలు ఉన్నాయి. ఆయన ఆ పెట్టెను మూసే ఉంచి, ఇత్తడి తాళంపై తన బొటనవేలిని నిమిరారు. వంటగది తలుపు గుండా ఆమె మసాలా దినుసుల డబ్బాలను, వాటి లేబుళ్లపై ఆయన వాలు చేతిరాతను చూసింది. తాను ఎంచుకున్నదినీ వారసత్వంగా పొందినదినీ సమీక్షించుకున్నప్పటి నుండి తన మనసులో మోస్తున్న ప్రశ్నను ఆమె అడిగింది: “నాన్నా, నా కోసం అకౌంటింగ్ ఎందుకు ఎంచుకున్నావు?”. “నువ్వు లెక్కల్లో బాగుండేదానివి” అన్నారాయన. “అది సగం ప్రశ్నకే సమాధానం” అంది ఆమె. ఆయన చిరునవ్వు నవ్వి, జేబులోంచి ఒక చిన్న తాళంచెవిని తీశారు.

ఆయన పెట్టె తెరిచారు. లోపల గట్టిపడిన కొనలున్న కుంచెలు ఉన్నాయి, కొన్ని ఒకదానికొకటి అతుక్కుపోయాయి. ఆమె ఒకదాన్ని పైకి తీసింది; దానితో పాటు రెండోదీ కదిలింది. “నా చివరి రోజున నేను వాటిని కడగలేదు” అన్నారాయన. ఆయన ఆ రెండు కుంచెలను వేరు చేయడానికి ప్రయత్నించి, వదిలేశారు. “ఇన్ని సంవత్సరాలలో వాటిని కడగడానికి మీకు సమయం దొరకలేదా?” అని ఆమె అడిగింది. “నా కోసం టైమ్‌టేబుల్ వేయడం మొదలుపెట్టకు” అన్నారాయన. ఆమె నవ్వింది; ఆయన ఆ స్వరాన్ని గుర్తుపట్టారు.

ఆయన తన మొదటి ఉద్యోగం గురించి చెప్పారు, తన తండ్రి తన జీవితంలో చూసిన వారిలో అత్యంత నిలకడైన చేయి కలిగిన ఒక వ్యక్తి గురించి. ఆ వ్యక్తి దుకాణాల పేర్లను రాసేవారు, రంగులు కలపడం, కుంచెలు శుభ్రం చేయడం ఆయనకు వదిలేసేవారు. ఒకసారి ఆ వ్యక్తి రాలేదు, దాంతో ఆమె తండ్రి స్వయంగా ఒక పూర్తి బోర్డును రాశారు. ఆ వ్యక్తి తిరిగి వచ్చి, దాని ముందు నిలబడి చూసి, ఆ రోజు కూలీని ఆయన చేతిలో పెట్టారు. ఆ బోర్డు చాలా సంవత్సరాల పాటు అక్కడే ఉంది, ఆ వీధి గుండా నడుస్తూ అక్కడికి చేరుకోవడానికి ముందే తలెత్తి చూడటం ఆమె తండ్రికి ఇష్టంగా ఉండేది.

“ఆ తర్వాత నేను సొంతంగా బోర్డులు రాసేవాడిని. ఒకసారి మా నాన్న వచ్చి, నా చొక్కా చేతులపై రంగును చూశారు.” ఆమె చేతిలోని కుంచె వైపు చూస్తూ ఆయన ఆగారు. “ఇది బతుకుదెరువు కాదన్నారు.” “ఆ తర్వాత?” అని ఆమె అడిగింది. “నాకు మరో పని చూశారు.” ఆయన కుంచెల వైపు చూపిస్తూ: “ఆ రోజు నేను వాటిని కడగలేదు.” వంటగదిలో టీ కెటిల్ ఈల వేసింది, కానీ ఇద్దరిలో ఎవరూ దాన్ని ఆపడానికి లేవలేదు.

“ఎవరూ నీతో ఆ మాట అనకూడదనే నీ కోసం అకౌంటింగ్ ఎంచుకున్నాను” అన్నారాయన. ఆమె ఆ కుంచెను పెట్టె అంచున పెట్టింది. “కానీ మీరే దాన్ని మరోలా చెప్పారు” అంది ఆమె. ఆయన ఆమె వైపు చూశారు, మంచి పేరున్న కంపెనీ గురించిన మాటలకు మళ్లీ వెళ్లలేదు. ఆమె నోటుపుస్తకం తెరిచి, తన రెండో సంవత్సరంలో గీసిన ఒక లోగోను ఆయన వైపు తిప్పింది. శనివారం నాటి ఆ గంట సమయం కాస్తా పది నిమిషాల్లో ముగిసిపోయేది; ఈసారి లీనా ఆయనతో గంటకు పైగా గడిపింది. ఆయన ఆమెకు ఒక చిన్న సాసర్‌లో టీ తెచ్చారు; రంగులు కలపడానికి ఆ సాసర్ బాగుంటుందని ఆమె అంది. “తీసుకో, నా దగ్గరున్న చివరి టీ సాసర్ అయినా సరే” అన్నారాయన. ఆమె ఒక ఖాళీ గ్లాస్ కోసం చూసింది. అందులో గోరువెచ్చని నీళ్లు పోసి, ఒక కుంచెను అందులో నానబెట్టింది. ఆమె ఆయనకు ఎలాంటి మాటా ఇవ్వలేదు. నీటిలో కుంచెను తిప్పింది, ఆ పాత రంగు కరగడం మొదలైంది.

ఇంటి నుంచి హాస్టల్‌కు తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, కరీమ్ దీపం కింద “నాన్న కోసమా, నా కోసమా” పత్రాన్ని ఉంచాడు. కొన్ని నెలల క్రితం సంతకం చేయకుండా వదిలేసిన పంక్తిని చదివాడు. ఆటను ముగించే సమయాన్ని “నాన్న కోసం” అనే గడి నుంచి “నా కోసం” అనే గడిలోకి మార్చి, దాని కింద ఇలా రాశాడు: “నేను దీన్ని ముగిస్తున్నాను, ఎందుకంటే ఐదుసార్లు స్నూజ్ చేయకుండా మేల్కొనాలనుకుంటున్నాను”. మంచం మీద నుంచి అతని రూమ్‌మేట్ అడిగాడు: “పూర్తయిందా?”. కరీమ్ అన్నాడు: “మొదలయింది”. కలం పట్టుకుని, సంతకం చేశాడు: కరీమ్. ఆ తర్వాత సమయాల పట్టికను తెరిచి రేపటి ప్రణాళిక కోసం జుహ్ర్‌ను మొదటి లంగరుగా ఎంచుకున్నాడు. ఆ స్థలాన్ని, దానికి ముందు తను ఆపివేసే పనిని, దాని తర్వాత రెండు పేజీలనూ రాశాడు. తన పర్సులోంచి “నేను పొగ తాగను, రాత్రి సరదాగా గడిపేటప్పుడు కూడా” కార్డును తీశాడు; దాని అంచులు అరిగిపోయి ఉన్నాయి. దాన్ని కాగితం పక్కన ఉంచి, కలం మూత పెట్టాడు.

పడుకునే ముందు, వేసవి తర్వాత మొదటిసారిగా కరీమ్ తన బ్యాగ్ ముందు జేబు తెరిచాడు, అందులో అతని చెల్లెలు దూర్చిన బొమ్మ కనిపించింది: అదే బల్ల, కాస్త పెద్దగా ఉన్న నీలం రంగు అబ్బాయి. ఏడాది క్రితం మొదటి బొమ్మను పెట్టినట్లే దాన్ని దీపం పక్కన డెస్క్ పైన తగిలించాడు. డెస్క్ మీద ఫోన్ లేదు. దీపం పక్కనే రేపటి ప్రణాళిక ఉంది, పత్రం అడుగున అతని సంతకం ఆరిపోయింది. డ్రాయర్ తెరిచి కవరును బయటకు తీశాడు. దాని అరిగిపోయిన మూల మీద వేలు నిమిరి, అంచును చించి మడిచిన కాగితాన్ని బయటకు తీశాడు. దాన్ని వెలుగు కింద పరిచాడు.

అది పాత కాగితం, అంచులు పసుపు రంగులోకి మారాయి, మడతల వద్ద మెత్తబడింది. ఆ రాత వాళ్ల నాన్న రాతే, కానీ ఫ్రిజ్ టైమ్‌టేబుల్ మీది రాత కంటే చిన్నదిగా, అంత నిలకడ లేకుండా ఉంది.

పైభాగంలో: “ఈ సంవత్సరం”. దాని కింద మూడు పంక్తులు: పరుగు. నెలకు ఒక పుస్తకం. ఇంగ్లీష్.

సంవత్సరం ప్రారంభంలో కరీమ్ తన ఫోన్‌లో రాసుకున్న అదే జాబితా, అక్షరాలా పంక్తికి పంక్తి.

“పరుగు” పక్కన పద్నాలుగు చిన్న గుర్తులు, ఒక్కో ఉదయానికి ఒక్కొక్కటి. వాటి తర్వాత ఖాళీ గడులు, పేజీ చివరి వరకు అంతే జాగ్రత్తగా గీసి ఉన్నాయి.

కాగితం అడుగున మరింత కొత్త సిరాతో ఒక పంక్తి ఉంది, అతనికి తెలిసిన వాళ్ల నాన్న చేతిరాతతో:

“నీ వయసులో నేను దీన్ని రాశాను. నన్నెవరూ అడగలేదు.”

అరబిక్‌లో ఆరు పదాలు. కరీమ్ వాటిని ఒకసారి లెక్కించాడు, ఆపై కాగితాన్ని దీపానికి ఆనించి, తన చెల్లెలి బొమ్మ పక్కన, తనకు కనిపించేలా ఉంచాడు.

ఉదయం అతను గోడ మీది పరుగు కాగితాన్ని, దాని గుర్తులూ సున్నాలతో సహా దించి, వాళ్ల నాన్న కాగితం పక్కన పెట్టాడు. రెండింటినీ కలిపి ఫోటో తీసి, వాళ్ల నాన్నకు పంపించి, కింద ఇలా రాశాడు: “ఆదివారం, ఆరు గంటలు. నిన్ను అడుగుతాను: పరిగెత్తావా?”

ఒక నిమిషం తర్వాత జవాబు వచ్చింది: “బాగా చేశావు.”

చేతిలో ఫోన్ పట్టుకుని, ఎల్లప్పుడూ ఆ తర్వాత వచ్చే పదం కోసం కరీమ్ ఎదురుచూశాడు.

అది రాలేదు.

నీ జీవితంలో తన కాగితాన్ని రాసుకుని, దాని గురించి ఎవరూ అడగని వ్యక్తి ఎవరున్నారు? ఈ వారం అతన్ని ఒక్క ప్రశ్న అడుగు, ఎలాంటి “కానీ” లేకుండా.

తలుపు తెరిచే ఉంది

సమయం గురించి కాకుండా, అసలు నమాజు గురించే నీకు అనిశ్చితి ఉంటే, నీ ప్రశ్నను రాయి, దాన్ని విని జ్ఞానంతో, నిజాయితీతో సమాధానం ఇచ్చే వ్యక్తిని వెతుక్కో, నువ్వు చేరుకోని నమ్మకాన్ని ఉన్నట్లు నటించకుండా. మతం పేరుతో మాట్లాడే ఎవరైనా నిన్ను గాయపరిచి ఉంటే, అతని నుండి నిన్ను నువ్వు కాపాడుకోవచ్చు, అతని స్వరానికి దూరంగా నమాజును చూడవచ్చు, మళ్లీ ఆ స్వరం జోలికి వెళ్లకుండానే.

లేచి నిలబడు… వందోసారైనా సరే.

﴿فَإِنَّ مَعَ ٱلْعُسْرِ يُسْرًا ۝ إِنَّ مَعَ ٱلْعُسْرِ يُسْرًۭا﴾ కాబట్టి నిశ్చయంగా కష్టంతో పాటే సులభం కూడా ఉంది. నిశ్చయంగా కష్టంతో పాటే సులభం కూడా ఉంది. (అష్-షర్హ్: 5–6)⁴.

అల్లాహ్‌కు అత్యంత ప్రియమైన పనులు ఏవని ప్రవక్త ﷺ వారిని అడగగా, ఆయన ఇలా అన్నారు: “కొద్దిపాటివైనా సరే, నిరంతరం క్రమం తప్పకుండా చేసేవి”, మరియు ఇలా అన్నారు: “మీరు చేయగలిగిన పనులనే మీపై భారం వేసుకోండి” (అల్-బుఖారీ 6465)⁵.