Agogo Tó Ń Dún Ní Ìgbà Márùn-ún

Ṣé o rántí ìṣẹ́jú mẹ́ẹ́dógún?

Àkókò tí o wá sí nítorí pé olórí kan ń retí rẹ, tàbí nítorí pé orúkọ rẹ yóò jẹ́ kíka nínú gbọ̀ngàn ẹ̀kọ́. Lẹ́yìn náà àwọn àkókò mìíràn rẹ: ìwé tí a tì pa, bàtà lẹ́bàá ilẹ̀kùn, ìpè tí o ṣèlérí fún ìyá rẹ. Ní gbogbo àkókò tí o fi sílẹ̀ lọ, o ń pàdánù nǹkan kan nínú ìgbẹ́kẹ̀lé rẹ pé ọ̀rọ̀ rẹ yóò di ìṣe.

Tí o kò bá lè pa ìṣẹ́jú mẹ́ẹ́dógún mọ́ lójoojúmọ́, báwo ni o ṣe máa dá ẹnikẹ́ni lójú pé o lè gbé wákàtí mẹ́jọ tó kù? Èyí ni ọgbọ́n olórí, àwa sì lóye rẹ̀ dáadáa níwọ̀n ìgbà tí ó bá ti òde wá.

Nínú orí kìíní o gbọ́ agogo mẹ́ta lọ́nà márùn-ún ní òwúrọ̀ kan, àti ọwọ́ kan nínú rẹ̀ tó ń sún ohun tí o ti pinnu ní alẹ́ síwájú. Ní báyìí àwòrán náà tóbi sí i: ìpè márùn-ún tí a pín kálẹ̀ sí ọjọ́ kọ̀ọ̀kan, tí kọ̀ọ̀kan nínú wọn ń pè ọ́ láti fi ohun tó wà ní ọwọ́ rẹ sílẹ̀ kí o sì dìde. Wọ́n jẹ́ ìpè ìrun márùn-ún.

Ìwọ Ni Ẹni Kan Náà

Ìwọ ni ẹni kan náà nígbà tí o bá ṣèlérí láti gbé ìrun, àti nígbà tí o bá ṣèlérí láti rìn, tàbí láti ka ìwé, tàbí láti pe ìyá rẹ. Ìdí nìyí tí a fi ka ìrun níhìn-ín gẹ́gẹ́ bí a ṣe ka gbogbo ìlérí tó ṣáájú rẹ̀. Ó jẹ́ àpẹẹrẹ tó hàn kedere jùlọ nínú gbogbo ìwé yìí: àkókò kan tí àwọn ìlànà rẹ̀ ti wà ní ìmúrasílẹ̀. Ó ní àkókò tó ṣe kedere tí o kò nílò láti yàn, ìpè tó ń kéde ìbẹ̀rẹ̀ rẹ̀, àti ibi tí o ti dúró, ní mọ́ṣáláṣí tàbí ní ibi mímọ́ mìíràn. Àpapọ̀ ìrun márùn-ún nínú ọjọ́ rẹ jẹ́ ìṣẹ́jú mẹ́ẹ́dógún sí ogún, iye àkókò tí ìwé yìí bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú rẹ̀.

Síbẹ̀ ìlérí yìí lè jẹ́ ìlérí tó tóbi jùlọ tí a máa ń ṣẹ. A mọ àkókò rẹ̀ àti ibi rẹ̀, a sì gbọ́ ìpè rẹ̀, lẹ́yìn náà ó ń sá kúrò lọ́wọ́ wa nípasẹ̀ àwọn ẹ̀rọ kan náà tí a rí nínú àwọn orí ìwé yìí. Ìpè dé, a sì sọ pé: «Lẹ́yìn díẹ̀», bí ìtàn ìtẹ́ ìdárayá Karim ṣe dá a dúró. Agbejọ́rò sì rí ìdí tó bọ́gbọ́n mu: iṣẹ́ tó wà lọ́wọ́ wa kò dúró. Ọjọ́ tó kún fún nǹkan di àṣà kan tí a sọ nípa rẹ̀: «Lẹ́ẹ̀kan péré yìí». Tí a bá fọwọ́ kọ ìrun kan, a gbọ́ ohùn tó sọ pé: «Mo ti ba a jẹ́ tẹ́lẹ̀, kò sí ìyàtọ̀ mọ́», a sì tún fọwọ́ kọ èyí tó tẹ̀lé e.

Nínú orí kìíní a rí, pẹ̀lú Bandura, pé ìrírí àṣeyọrí àti ìkùnà jẹ́ orísun ìmọ̀lára agbára rẹ láti ṣe nǹkan¹. Èyí kò túmọ̀ sí pé ìsọfúnni ìkọsẹ̀ kan nínú ìlérí kan ń ṣe ìdájọ́ gbogbo ìgbé ayé rẹ. Ṣùgbọ́n ó ń pè ọ́ láti bi ìbéèrè tó péye jù: ta ni ọ́ nígbà tí o bá ṣe ìlérí? Kí ni ìṣe kékeré tí o lè fi kún ìwé ìtẹ̀lé ìlérí rẹ lónìí?

A kò sọ pé pípa ìrun mọ́ tó nìkan láti dúró lórí oúnjẹ rẹ tàbí ẹ̀kọ́ rẹ; ẹ̀rí nípa ìfàsẹ́yìn ìkóra-ẹni-níjàánu sí àwọn ẹ̀ka mìíràn yàtọ̀ síra². Ìlérí kọ̀ọ̀kan ní iṣẹ́ àti ìmúrasílẹ̀ rẹ̀, ìwọ sì lè kọ́ bí o ṣe máa bẹ̀rẹ̀ nínú ìlérí tó ṣáájú.

Ohun èlò yìí jẹ́ èyí kan náà tí a dánwò pẹ̀lú gbogbo ìlérí nínú ìwé yìí. Àwọn ìdúró tó ti pèsè kì í fi ẹsẹ̀ rẹ̀ sí ipò dípò rẹ; ohun tó nílò ìtòlẹ́sẹẹsẹ ni ọ̀nà rẹ dé ibẹ̀: ibo ni o máa wà, kí ni o máa fi sílẹ̀, àti bí a ó ṣe dènà iṣẹ́ tó ṣáájú kí ó má baà jẹ àkókò rẹ.

O lè mọ àkókò iṣẹ́, lẹ́yìn náà fi àkókò yẹn sílẹ̀ fún ìyókù ọjọ́ rẹ. Wo ìyàtọ̀ náà gẹ́gẹ́ bí o ṣe wo àkọsílẹ̀ ọ̀sẹ̀ nínú orí kẹrin: sọ ọ́ lórúkọ, lẹ́yìn náà yí ohun tí o máa ṣe padà ní ìpè tó ń bọ̀, láìsí àwáwí kíákíá tàbí ìdájọ́ lórí ara rẹ.

Fún Ta Ni Àkókò Yìí?

Àkókò olórí wà nítorí pé olórí nílò iṣẹ́ rẹ. Ṣùgbọ́n ìrun wa, Ọlọ́run kò nílò rẹ̀: ﴿وَمَن جَٰهَدَ فَإِنَّمَا يُجَٰهِدُ لِنَفۡسِهِۦٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنِ ٱلۡعَٰلَمِينَ﴾ Ẹni tó bá sa ipá, dájúdájú ó ń sa ipá fún ara rẹ̀. Dájúdájú Allāhu kò nílò àwọn ẹ̀dá. (Al-‘Ankabūt: 6)³. Àǹfààní náà wà fún wa. Ìwé yìí dúró lórí apá kan nínú rẹ̀: pé kí o dìde kúrò nínú iṣẹ́ rẹ àti ìboju rẹ ní ìgbà márùn-ún lójoojúmọ́, kí o sì tún ìpinnu rẹ gbà ní ọjọ́ tí ó fẹ́ ká ọ mọ́ gbogbo rẹ̀.

Àwọn Ìdákọ̀ró Márùn-ún Fún Ọjọ́ Rẹ

Nínú orí kejì a wá àwọn ìdákọ̀ró tó dúró ṣinṣin láti so ìṣe kékeré mọ́: kọfí àárọ̀, dídé síbi iṣẹ́, àti òpin oúnjẹ alẹ́. Ṣùgbọ́n ní gbogbo ìgbà o ní ìdákọ̀ró márùn-ún tó ń padà wá lójoojúmọ́: ìpè ìrun. Àkókò ìrun ń yí pẹ̀lú oòrùn jákèjádò ọdún, ṣùgbọ́n ìpè ń bá a lọ láti dé; àmì náà ni ohùn, kì í ṣe nọ́ńbà lórí aago. Ṣàyẹ̀wò àkókò rẹ̀ ní ibi tí o wà, lẹ́yìn náà ṣètò ohun tó wà yí i ká.

O lè ṣí ẹ̀kọ́ rẹ lẹ́yìn òwúrọ̀, kí o ṣètò ìsinmi iṣẹ́ rẹ yí ọ̀sán ká, kí o rìn lẹ́yìn ọ̀sán, kí o fi àkókò sílẹ̀ fún ẹbí rẹ lẹ́yìn Máàrib, kí o sì bẹ̀rẹ̀ láti parí ọjọ́ rẹ lẹ́yìn oúnjẹ alẹ́.

Má ṣe fi ogún ìlérí kún àwọn ìdákọ̀ró márùn-ún. Yan ìṣe kan ṣoṣo lẹ́yìn ìrun tí o mọ̀, kí o sì múra ìwé rẹ̀ tàbí bàtà rẹ̀ ṣáájú àkókò náà. Nígbà tí ìrun bá parí, o mọ ìgbésẹ̀ tó tẹ̀lé e.

Ní ọ́fíìsì tuntun Lina, ìpè ìrun ọ̀sán máa ń wá láti inú mọ́ṣáláṣí kan ní òpópónà òdìkejì, nípasẹ̀ fèrèsé kan náà tí ìmọ́lẹ̀ rẹ̀ ń ṣubú sórí ewé-ìwé rẹ̀. Ní Rámádánì, ó máa ń dìde sí i kí ẹni tó ń pe ìpè ìrun tó parí ìpè rẹ̀. Lẹ́yìn ọjọ́ àjọ̀dún, ó bẹ̀rẹ̀ sí í dé bá a láàrín iṣẹ́ àwòrán kan, á sì sọ nínú ara rẹ̀ pé: «Lẹ́yìn díẹ̀». Lẹ́yìn náà ìpàdé kan á dé, lẹ́yìn náà àtúnṣe tí oníbàárà kan béèrè, á sì kírun ọ̀sán ní kánjúkánjú, ní ìṣẹ́jú díẹ̀ ṣáájú ìrun Àsùrù, ojú rẹ̀ sì wà lára aago.

Ó kíyè sí èyí ní ọjọ́ tí ó ṣàtúnyẹ̀wò ọ̀sẹ̀ rẹ̀ bí ó ti máa ń ṣàyẹ̀wò àwọn ìṣirò: kò pẹ́ ní ìṣẹ́jú kan sí ìpàdé òwúrọ̀, ṣùgbọ́n ó dìde sí ìrun ọ̀sán ní àkókò ìpè rẹ̀ lẹ́ẹ̀kan péré. Ó rántí ewé-ìwé orí firíìjì lẹ́yìn ọjọ́ àjọ̀dún, kò sì kọ àtòjọ tuntun. Ó yan ìrun ọ̀sán nìkan.

Ní òwúrọ̀ Ọjọ́ Àìkú, ó fi ìwé àkọsílẹ̀ ilé-ẹ̀kọ́ gíga àtijọ́ àti pẹ́ńsùlù sínú àpótí tábìlì iṣẹ́ rẹ̀, ní ìṣẹ́jú díẹ̀ ṣáájú ìrun ọ̀sán, ó sì ṣe àlùwàlá. Nígbà tí «Allahu Akbar» dún láti òpópónà òdìkejì, ó fi fáìlì náà pamọ́, ó sì dìde lọ sí yàrá ìrun ní ìparí ọ̀dẹ̀dẹ̀. Ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ obìnrin níbi iṣẹ́ bi í pé: «Ibo ni?». Ó ní: «Ìṣẹ́jú mẹ́dógún, n ó sì padà». Lẹ́yìn ìrun, kò padà sí fáìlì ilé-iṣẹ́ náà. Ó ṣí ìwé àkọsílẹ̀ náà, ó sì yà fèrèsé tí ìpè ìrun ti wá.

Ní Ọjọ́rú, ìpàdé kan gùn fẹ́rẹ̀ẹ́ dé àkókò ìrun Àsùrù, ó sì kírun ọ̀sán nígbà tí ó jáde nínú rẹ̀, ní kánjúkánjú bí ti àwọn ọ̀sẹ̀ tó kọjá. Kò ṣe Ọjọ́rú ní ìdájọ́ lórí ọ̀sẹ̀ rẹ̀; ní Ọjọ́bọ̀ ó fi fáìlì pamọ́ ní «Allahu Akbar» àkọ́kọ́. Ní òpin ọ̀sẹ̀, fèrèsé mẹ́rin wà nínú ìwé àkọsílẹ̀ náà, ìmọ́lẹ̀ tó yàtọ̀ sì wà nínú ọ̀kọ̀ọ̀kan.

Gbogbo ìrun tí o pa mọ́ jẹ́ ìlérí tí o mú ṣẹ. Pẹ̀lú ìtẹ̀síwájú ìmúṣẹ, o lè tún rí ìwúwo ọ̀rọ̀ rẹ lọ́dọ̀ ara rẹ. O sọ pé o máa dìde, lẹ́yìn náà o dìde. Ó wá di ìrántí tí o ń rántí nígbà tí o bá ṣe ìlérí mìíràn.

Ohun Tí A Kọ́ Ń Bá Ọ Lọ

Ìwọ ta ni nígbà tí o bá ṣe ìlérí? Nínú apá kìíní: àkókò, ibi àti ẹlẹ́rìí, ìdákọ̀ró tó dúró ṣinṣin, ààlà tí kò ṣeé dúnàádúrà, àti àkọsílẹ̀ ohun tí o ṣe. Nínú èkejì: «Ọ̀la» ọ̀rẹ́ rẹ, agbejọ́rò, àti dídùn tí o fi ń san ẹ̀san fún ara rẹ, àti ohun tí o yàn nínú ohun tí o jogún. Nínú ìkẹta: ìṣe yàtọ̀ sí ìdájọ́ lórí ẹni tó ṣe é, ìbínú yàtọ̀ sí ọ̀rọ̀, ìrònú lójijì yàtọ̀ sí ìpinnu, àti ohun tó wà ní ọwọ́ rẹ yàtọ̀ sí ohun tí kò sí ní ọwọ́ rẹ. Nínú ìkẹrin: ta ni o ń ṣe ipa fún, ohun tí o kò rí nínú ohun tí o ní, ìyọ̀ǹda àkànṣe tí o fún ara rẹ, àti ẹni tó ń fẹ́ ẹ̀tọ́ yíyàn ní ipò rẹ. Nínú ìkarùn-ún: láti ìgbà àkókò sí òní, láti ìboju sí oúnjẹ alẹ́, àti láti ìkọsẹ̀ sí ìpè tó ń bọ̀.

Ní Satidé tí bàbá rẹ̀ pè é lẹ́yìn ọjọ́ àjọ̀dún, Lina dé, ó sì jẹ́ ìgbà àkọ́kọ́ tí òun ni yóò pè é, láìsí àìṣiṣẹ́ kankan nínú ilé rẹ̀. Ó ti tò àpótí igi kékeré kan lórí tábìlì. Ó sọ pé: «Níbo ni skru-dírá wà?». Ó sọ pé: «Lónìí kò sí àìṣiṣẹ́». Ó jókòó, ó sì fi ìwé àkọsílẹ̀ àtijọ́, tí fèrèsé mẹ́rin ti ọ̀sẹ̀ wà nínú rẹ̀, lórí tábìlì. Ó fi àpótí náà títì, ó sì ń yọ ìka rẹ̀ kọjá lórí títì bàbà. Láti ẹnu-ọ̀nà ìdáná ó rí àwọn ìgò ata, àti lórí àmì wọn ni ìkọ̀wé títẹ̀ ti bàbá rẹ̀ wà. Ó bi ìbéèrè tó ti gbé láti ìgbà àtúnyẹ̀wò rẹ̀ nípa ohun tó yàn àti ohun tó jogún: «Èéṣe tí o fi yan iṣẹ́ akáǹtì fún mi, Bàbá?». Ó sọ pé: «Ó dára ní ìṣirò». Ó sọ pé: «Ìyẹn dáhùn ìdajì ìbéèrè». Ó rẹ́rìn-ín, lẹ́yìn náà ó mú bọ́tìnì kékeré kan jáde láti inú àpò rẹ̀.

Ó ṣí àpótí náà. Nínú rẹ̀ àwọn fẹ̀lẹ̀ ní ìgbáméjì tí ó ti gbẹ, àwọn kan sì lẹ̀ mọ́ ara wọn. Ó gbé ọ̀kan sókè; èkejì sì yọ̀ tẹ̀lé e. Ó sọ pé: «Èmi kò wẹ̀ wọ́n ní ọjọ́ ìkẹyìn mi». Ó gbìyànjú láti ya fẹ̀lẹ̀ méjèèjì sọ́tọ̀, lẹ́yìn náà ó fi wọ́n sílẹ̀. Ó sọ pé: «Gbogbo ọdún wọ̀nyí o kò rí àkókò láti wẹ̀ wọ́n?». Ó sọ pé: «Má ṣe ṣe àkókò fún mi». Ó rẹ́rìn-ín; ó ti mọ ohùn náà.

Ó sọ nípa iṣẹ́ àkọ́kọ́ rẹ̀, nípa ọkùnrin tí bàbá rẹ̀ kò rí ọwọ́ tó dúró ṣinṣin ju tirẹ̀ rí ní ayé rẹ̀. Ọkùnrin náà ń ya orúkọ àwọn ilé ìtajà, ó sì ń fi dídá àwọ̀ àti fífọ fẹ̀lẹ̀ fún un. Ní ìgbà kan ọkùnrin náà kò wá, bàbá rẹ̀ sì kọ àmì ìpolówó kíkún. Ọkùnrin náà padà, ó dúró níwájú rẹ̀, lẹ́yìn náà ó fún un ní owó iṣẹ́ ọjọ́ náà. Àmì náà wà níbẹ̀ fún ọdún púpọ̀, bàbá rẹ̀ sì fẹ́ràn láti kọjá ojú-ọ̀nà náà kí ó sì gbé orí rẹ̀ sókè kí ó tó dé ibẹ̀.

«Mo máa ń ya àwọn àmì fúnra mi lẹ́yìn náà. Bàbá mi wá lọ́kan kan, ó sì rí àwọ̀ lórí apá mi». Ó dúró ní fẹ̀lẹ̀ tí ó wà lọ́wọ́ rẹ̀. «Ó sọ pé: Èyí kì í ṣe iṣẹ́». Ó bi í pé: «Lẹ́yìn náà?». Ó sọ pé: «Ó rí iṣẹ́ mìíràn fún mi». Ó tọ́ka sí fẹ̀lẹ̀ náà: «Èmi kò wẹ̀ wọ́n ní ọjọ́ yẹn». Nínú ibi ìdáná, ìgò ìwẹ̀ náà fọn ohùn, kò sì sí ẹnikẹ́ni nínú wọn tó dìde láti pa á.

Ó sọ pé: «Mo yàn iṣẹ́ akáǹtì fún ọ kí ẹnikẹ́ni má baà sọ fún ọ rẹ̀». Ó gbé fẹ̀lẹ̀ sí etí àpótí. Ó sọ pé: «Ṣùgbọ́n o sọ ọ́ lọ́nà mìíràn». Ó wò ó, kò sì padà sí ọ̀rọ̀ «ilé-iṣẹ́ tó níyì». Ó ṣí ìwé náà sí orí àmì tí ó yà ní ọdún kejì rẹ̀, ó sì yí i padà sí ọ̀dọ̀ rẹ̀. Àkókò Satidé ń parí ní ìṣẹ́jú mẹ́wàá; ní àkókò yìí Lina dúró lọ́dọ̀ rẹ̀ ju wákàtí kan lọ. Ó mú tíì wá fún un lórí àwo kékeré kan; Lina sọ pé àwo náà yẹ fún dída àwọ̀, ó sì sọ pé: «Mú un, bí ó tilẹ̀ jẹ́ àwo tíì tí ó kẹ́yìn tí mo ní». Ó wá ago kan tí kò ní nǹkan. Ó fi omi gbígbóná kún un, ó sì fi fẹ̀lẹ̀ kan sínú rẹ̀. Kò ṣe ìlérí kankan. Ó rú fẹ̀lẹ̀ náà nínú omi, àwọ̀ àtijọ́ sì ń yọ́.

Lẹ́yìn tí ó padà láti ilé bàbá rẹ̀ sí ilé-ìgbé, Karim gbé ìwé «Fún bàbá mi, tàbí fún èmi fúnra mi» sí abẹ́ atùpà. Ó ka ìlà tí ó fi sílẹ̀ láìfi ìbuwọ́lù ní oṣù díẹ̀ sẹ́yìn. Ó gbé ọjọ́ pípa eré láti ọwọ́n «Fún bàbá mi» sí ọwọ́n «Fún mi», ó sì kọ lábẹ́ rẹ̀: «Mo pa á lọ́nà kí n lè sùn lójú méjèèjì». Alábàákẹ́gbẹ́ rẹ̀ bi í láti orí ibùsùn pé: «Ṣé o ti parí?». Karim sọ pé: «Mo ti bẹ̀rẹ̀». Ó gbé ìkọ̀wé, ó sì buwọ́lù: Karim. Lẹ́yìn náà ó ṣí tábìlì àkókò ó sì yan ọ̀sán gẹ́gẹ́ bí ìdákọ̀ró àkọ́kọ́ fún ètò ọ̀la. Ó kọ ibi, ohun tí yóò fi sílẹ̀ ṣáájú rẹ̀, àti ojú-ìwé méjì lẹ́yìn rẹ̀. Ó yọ káàdì «Èmi kìí mu sìgá, kódà nínú àwọn alẹ́ ayẹyẹ» jáde láti inú àpamọ́wọ́ rẹ̀; etí rẹ̀ ti di ìparun. Ó gbé e sí ẹ̀gbẹ́ ìwé náà, ó sì há ìkọ̀wé náà.

Kí ó tó sùn, Karim ṣí apò iwájú àpò ẹ̀yìn rẹ̀ fún ìgbà àkọ́kọ́ láti ìgbà ooru, ó sì rí ìyàwòrán tí àbúrò rẹ̀ obìnrin fi sínú rẹ̀: tábìlì kan náà, àti ọmọkùnrin aláwọ̀ búlúù tó ti dàgbà. Ó fi sórí tábìlì lẹ́bàá fìtílà, bí ó ti fi ìyàwòrán àkọ́kọ́ sílẹ̀ ní ọdún kan sẹ́yìn. Kò sí fóònù lórí tábìlì. Ètò ọ̀la wà lẹ́bàá fìtílà, ìbuwọ́lù rẹ̀ sì ti gbẹ ní ìsàlẹ̀ ìwé. Ó ṣí dírà, ó sì mú àpò-ìwé jáde. Ó fi ìka rẹ̀ rìn lórí igun tí a ti nù rẹ̀, lẹ́yìn náà ó ya ẹ̀gbẹ́ rẹ̀ ó sì mú ìwé kan tí a ti pọ́ jáde. Ó ṣí i lábẹ́ ìmọ́lẹ̀.

Ìwé àtijọ́ ni, ó ti yí ní etí, ó sì ti rọ̀ ní àwọn ìpọ́. Ọwọ́ ìkọ̀wé bàbá rẹ̀ ni, ṣùgbọ́n ó kéré jù, ó sì kò dúró ṣinṣin bí ti àkọsílẹ̀ firiji.

Ní òkè rẹ̀: «Ọdún yìí». Àti nísàlẹ̀ rẹ̀ ìlà mẹ́ta: Sísáré. Ìwé kan lóṣooṣù. Gẹ̀ẹ́sì.

Àkọsílẹ̀ kan náà tí Karim kọ sínú fóònù rẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún, ìlà kan lẹ́yìn òmíràn.

Lẹ́gbẹ̀ẹ́ «Sísáré» mẹ́rìnlá àmì kékeré, ọ̀kan fún òwúrọ̀ kọ̀ọ̀kan. Lẹ́yìn náà àwọn onígun mẹ́rin òfo, tí a fà pẹ̀lú ìṣọ́ra kan náà títí dé òpin ojú-ìwé.

Ní ìsàlẹ̀ ìwé ni ìlà kan wà pẹ̀lú ìkọ̀wé tuntun, ní ọwọ́ bàbá rẹ̀ tí ó mọ̀:

«Mo kọ ọ́ ní ọjọ́ orí rẹ. Kò sí ẹni tó bi mí.»

Ọ̀rọ̀ mẹ́fà. Karim kà wọ́n lẹ́ẹ̀kan, lẹ́yìn náà ó gbé ìwé náà lé fìtílà, lẹ́gbẹ̀ẹ́ ìyàwòrán àbúrò rẹ̀, níbi tí yóò ti rí i.

Ní òwúrọ̀ ó yọ ìwé sísáré kúrò lára ògiri, pẹ̀lú àmì rẹ̀ àti òfo rẹ̀, ó sì gbé e lẹ́gbẹ̀ẹ́ ìwé bàbá rẹ̀. Ó ya àwòrán méjèèjì papọ̀, ó sì fi ránṣẹ́ sí bàbá rẹ̀, ó sì kọ lábẹ́ rẹ̀: «Ọjọ́ Àìkú, aago mẹ́fà. Èmi yóò bi ọ́: Ṣé mo sáré?»

Ìdáhùn dé lẹ́yìn ìṣẹ́jú kan: «Ó dára.»

Karim dúró, fóònù ní ọwọ́ rẹ̀, de ọ̀rọ̀ tó ń tẹ̀ lé e nígbà gbogbo.

Kò wá.

Ta ló wà nínú ìgbé ayé rẹ tó kọ ìwé rẹ̀, tí kò sì ẹnìkan tó bi í nípa rẹ̀? Bi í ní ìbéèrè kan ní ọ̀sẹ̀ yìí, láìsí «ṣùgbọ́n».

Ilẹ̀kùn Ṣí Sílẹ̀

Tí o kò bá dá ọ lójú nípa ìrun fúnra rẹ̀, kì í ṣe nípa àkókò rẹ̀, kọ ìbéèrè rẹ kí o sì wá ẹni tó máa gbọ́ ọ tó sì máa dáhùn pẹ̀lú ìmọ̀ àti òtítọ́, láìsí pé o ń dá ẹ̀rí ìdánilójú tí o kò tíì dé. Tí ẹni tó ń sọ̀rọ̀ lórúkọ ẹ̀sìn bá ṣe ọ́ léṣe, o lè dáàbò bo ara rẹ kúrò lọ́wọ́ rẹ̀, kí o sì wo ìrun ní ọ̀nà jíjìnnà sí ohùn rẹ̀, láìpadà sí ohùn náà.

Dìde… kódà fún ìgbà ọgọ́rùn-ún.

﴿فَإِنَّ مَعَ ٱلْعُسْرِ يُسْرًا ۝ إِنَّ مَعَ ٱلْعُسْرِ يُسْرًۭا﴾ Dájúdájú pẹ̀lú ìnira ni ìrọ̀rùn wà. Dájúdájú pẹ̀lú ìnira ni ìrọ̀rùn wà. (Ash-Sharh: 5–6)⁴.

A bi Wòlíì ﷺ pé iṣẹ́ wo ló fẹ́ràn jùlọ sí Allāhu, ó sì sọ pé: «Èyí tó máa ń tẹ̀ síwájú jùlọ, bí ó tilẹ̀ kéré», ó sì tún sọ pé: «Ẹ gba ara yín ní iṣẹ́ tí ẹ lè ṣe» (al-Bukhārī 6465)⁵.