Láàárín Fèrèsé àti Orí Pèpéle

Ní alẹ́ kan ní òpin ìgbà òtútù, Lina ń retí ìfiranṣẹ́ kan ṣoṣo: ìdáhùn sí ìpè iṣẹ́ ìṣàyàwòrán. Láti ọ̀sán ló ti ṣí ìmeèlì ní ìgbà mẹ́rin, kò sì rí ohun tuntun. Ó gbé fóònù láti ṣí ìmeèlì fún ìgbà karùn-ún, ṣùgbọ́n dípò rẹ̀ ó ṣí àkọọ́lẹ̀ ọ̀rẹ́ rẹ̀ kan láti ọjọ́ ilé-ẹ̀kọ́ gíga.

Àwòrán àkọ́kọ́: ife kọfí kan lẹ́bàá fèrèsé tó fẹ̀, ìwé tí a ṣí, àti lábẹ́ wọn gbólóhùn: «Òwúrọ̀ mi bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìfọkànbalẹ̀». Ó sọ̀kalẹ̀ díẹ̀, ó sì rí àwòrán ìrìn-àjò ọ̀rẹ́ rẹ̀ ní oṣù tó kọjá: ìlú kan lẹ́bàá òkun. Lẹ́yìn náà àwòrán kan tí ọ̀rẹ́ rẹ̀ dúró nínú rẹ̀ pẹ̀lú àwú gígùn tí àwọ̀ rẹ̀ dàbí iyanrìn, lábẹ́ rẹ̀ ọ̀pọ̀ ọ̀rọ̀ ìfọwọ́kọ, tó pọ̀ jùlọ nínú wọn: «Ìwò rẹ dára gan-an!». Lina fi àwòrán yìí pamọ́ sínú fóònù rẹ̀, kò sì bi ara rẹ̀ ìdí.

Lẹ́yìn náà ó gbé ojú rẹ̀ kúrò lórí ìbòjú. Lórí tábìlì ni àkọsílẹ̀ owó kan wà tó gbọ́dọ̀ fi ránṣẹ́ ní òwúrọ̀. Bàbá rẹ̀ ti pe òun lẹ́ẹ̀mejì lónìí nítorí omi kan tó ń kán sílẹ̀ nínú ṣíńkì rẹ̀, kò sì mọ̀ pé ó ń retí ìdáhùn kan. Kò rí ohun kan lára ọjọ́ rẹ̀ tó tó láti jẹ́ àwòrán, ìgbé ayé rẹ̀ gbogbo sì dàbí kéré ju ti ọ̀rẹ́ rẹ̀ lọ. Ó ṣí àpótí ìfiranṣẹ́ sí i, ó sì kọ: «Bawo ni o ṣe wà?». Lẹ́yìn ọdún tí wọn kò fi sọ̀rọ̀ sí ara wọn, ìbéèrè náà dàbí ohun àjèjì sí i. Ó pa ohun èlò náà láìfi ránṣẹ́.

O lè ti pa ohun èlò náà, o sì mọ̀ pé àwòrán náà ti gé, ṣùgbọ́n ìfiwéra náà ṣì wà ní ṣíṣí nínú orí rẹ. O kò nílò àlàyé mìíràn nípa ẹ̀tàn náà. O nílò láti sọ orúkọ ohun tí o béèrè lọ́wọ́ àwòrán yìí: ìgbé ayé tó dàbí tirẹ, àbí ohun kan tí o lè kọ́, àbí ọ̀rọ̀ kan tí o ń retí pé ẹnìkan yóò sọ nípa rẹ.

Èéṣe Fèrèsé Yìí Gan-an?

Onímọ̀ ọkàn Leon Festinger ṣàkíyèsí ohun kan tó rọrùn ní àárín ọ̀rúndún tó kọjá, èyí tó di ìmọ̀ kíkún nígbà yẹn¹. Àbájáde rẹ̀ ni pé a nílò láti mọ ibi tí a dúró, nínú agbára wa, èrò wa àti ìgbé ayé wa. Ó pe àìní yìí ní «ìfiwéra àwùjọ», èyí tó ń ṣẹlẹ̀ lára, láìpinnu láti wọ inú rẹ̀.

Nígbà tí kò bá sí ìwọ̀n tó ṣe kedere fún èyí, kò sí nọ́ńbà tàbí ìlà òpin, a máa ń yíjú sí ìwọ̀n mìíràn: àwọn ẹlòmíràn. Ṣùgbọ́n kì í ṣe àwọn ẹlòmíràn kankan. A máa ń fi ara wa wé àwọn tó jọ wá: ẹni tó wà ní ọjọ́ orí wa, tàbí tó kẹ́kọ̀ọ́ jáde ní ọdún kan náà, tàbí tó gbé ipò kan náà.

Ọ̀rẹ́ Lina kẹ́kọ̀ọ́ jáde pẹ̀lú rẹ̀ ní ọdún kan náà, wọ́n sì jókòó ní àwọn yàrá kan náà. Nítorí náà Lina kò rí ìgbé ayé obìnrin àjèjì nínú àwọn àwòrán rẹ̀, ó rí ìwọ̀n kan tó fi wọn ìgbé ayé tirẹ̀ fúnra rẹ̀.

Òǹkọ̀wé Luke Burgis, nínú ìwé rẹ̀ Wanting, ya èrò kan láti ọ̀dọ̀ ọlọ́gbọ́n ará Faransé René Girard, tó pè ní «ìfẹ́ tí a ṣe àfaraw黲. Àbájáde rẹ̀ ni pé ọ̀pọ̀ nínú ìfẹ́ wa kì í ṣe ti ara wa bí a ṣe rò. A máa ń fẹ́ nǹkan nítorí pé ẹni tó jọ wá ń fẹ́ ẹ, tàbí ní in, tàbí ó fi ara hàn pé ó láyọ̀ nínú rẹ̀. Ìfẹ́ wa jẹ́ yíyá láti ìfẹ́ ẹlòmíràn tí a rí gẹ́gẹ́ bí àwòṣe fún wa, kì í ṣe èyí tó wá láti inú wa nìkan.

Láti Olè Dé Olùkọ́

Àwọn olùwádìí Niels van de Ven, Marcel Zeelenberg àti Rik Pieters kẹ́kọ̀ọ́ irú ìlara méjì tí a máa ń pè ní «ìlara» lápapọ̀³. Ìrú àkọ́kọ́ ń fẹ́ kí ẹnì kejì pàdánù ohun tó ní. Èkejì ń fẹ́ láti dé ohun tí ẹnì kejì ní, láìsí pé ó fẹ́ ibi fún un. Àwọn olùwádìí pe èyí ní «ìlara rere», wọ́n sì ní orúkọ kan tó tako rẹ̀: «ìlara búburú».

Èkíní jẹ́ olè: ó jí ayọ̀ rẹ nísinsìnyí, kò sì fún ọ ní ohunkóhun dípò rẹ̀. Èkejì jẹ́ olùkọ́: ó fi ohun tó ṣeé ṣe hàn ọ́, ó sì fi iṣẹ́ láti dé ibẹ̀ sí ọwọ́ rẹ.

Nígbà tí ọ̀rẹ́ rẹ bá borí eré-ìdíje kan, ìjẹun lè mú kí o fẹ́ kí ó pàdánù, tàbí kí o béèrè lọ́wọ́ rẹ̀ nípa ètò ìkẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀. Ìjẹun àkọ́kọ́ kì í ṣe ohun tí o máa ń yàn nígbà gbogbo; ṣùgbọ́n o lè yan ohun tí o máa ṣe lẹ́yìn náà.

Ìránnilétí yìí tún ojú padà sí ohun tó wà ní ọwọ́ rẹ: «Ẹ wo àwọn tó wà ní ìsàlẹ̀ yín, ẹ má sì wo àwọn tó wà lókè yín; nítorí ó yẹ jùlọ pé kí ẹ má ṣe kéré ojúrere Allāhu sí yín» (Muslim 2963)⁴.

Nígbà Tí O Bá Yí Fèrèsé Padà Sí Ara Rẹ

O lè ti pa fèrèsé àwọn ẹlòmíràn láti ṣí fèrèsé tirẹ fún wọn. Níbí ìbéèrè yí padà: dípò «Kí ló dé tí ìgbé ayé mi kò fi rí bẹ́ẹ̀?», ó di «Báwo ni èmi yóò ṣe mú kí wọ́n rí ìgbé ayé mi bẹ́ẹ̀?».

O kọ ìfiranṣẹ́ kan nípa ìtura, o yan àwòrán fún un, lẹ́yìn náà o dúró de nọ́ńbà kan tó máa fi dá ọ lójú pé àwọn olùtẹ̀lé rẹ gbàgbọ́ rẹ̀.

Lẹ́yìn ìṣẹ́jú méjì o ṣí ìbòjú: ìfẹ́ràn mẹ́ta. O tì í, lẹ́yìn náà o tún ṣí i: méje. Nǹkan kékeré kan balẹ̀, lẹ́yìn náà ìbéèrè nípa ohun tó tó padà wá.

Èéṣe tí ìmọ̀ràn àwọn ènìyàn tí o kò mọ orúkọ wọn, tí o kò sì ní pàdé láéláé, fi ṣe pàtàkì fún ọ?

Onímọ̀ nípa àwùjọ Erving Goffman ṣàfihàn èrò tó rọrùn nínú ìwé rẹ̀ «Ìfihàn Ara Ẹni nínú Ìgbé Ayé Ojoojúmọ́»⁵: olúkúlùkù wa yan bí a ṣe máa fi ara wa hàn sí ẹni tó wà níwájú wa.

Ó ṣàpèjúwe èyí ní èdè ìtàgé: níwájú àwọn olùwò a máa ń ṣàtúnṣe ipa, lẹ́yìn ìtàgé sì ni àyè fún ìsinmi wà. Ṣùgbọ́n ìbòjú ń mú àwọn olùwò wọ inú yàrá pẹ̀lú rẹ, kódà nígbà tí o bá wà nìkan.

Yíyàn ohun tí o fi hàn kò jẹ́ irọ́ nínú ara rẹ̀. Ṣùgbọ́n elo ni ó ń ná ọ nígbà tí àwọn olùwò rẹ bá di nọ́ńbà tí kò sùn?

Onímọ̀ Adam Alter kọ nípa ìyípadà yìí nínú ìwé rẹ̀ Irresistible⁶. Ó ṣàlàyé bí àwọn onímọ̀ ẹ̀rọ ṣe ṣe àwọn ohun èlò wọ̀nyí lọ́nà tí yóò ṣòro fún ọ láti dáwọ́ wíwò wọn dúró.

Kí o tó ṣí ìbòjú, o kò mọ iye ìfẹ́ràn tó dúró dè ọ́, tàbí ẹni tó ṣe ọ̀rọ̀ kan. Ère tí kò ṣe déédéé ń fà ọ́ láti padà wá kí o lè mọ̀ lẹ́ẹ̀kan sí i.

Ohun Tó Wà Lẹ́yìn Àwòrán Ìfọkànbalẹ̀

Àkọọ́lẹ̀ ọ̀rẹ́ Lina ní nǹkan bí ẹgbẹ̀rún márùnlélógójì ènìyàn. Ní gbogbo òwúrọ̀ ó máa ń fi àwòrán kọfí rẹ̀ lẹ́bàá fèrèsé hàn, àti gbólóhùn kan nípa ìfọkànbalẹ̀, tí ọ̀rọ̀ ìyìn sì kún ojú ìfiwéra náà.

Òru mẹ́ta mìíràn kọjá láìsí ìdáhùn kankan láti ilé-iṣẹ́ náà, ní alẹ́ kọ̀ọ̀kan Lina sì padà sí àwòrán ọ̀rẹ́ rẹ̀. Ní alẹ́ kẹrin ó ṣí àpótí ìfiranṣẹ́, ó sì rí «Bawo ni o ṣe wà?» ní ibi tí ó fi sílẹ̀. Ó ti rẹ̀ ẹ́ láti mọ ọ̀rẹ́ rẹ̀ láti inú àwòrán nìkan, ó sì fi ránṣẹ́.

Ìdáhùn dé ní òwúrọ̀, lọ́nà tí kò rò rí: «Kò tíì sí alẹ́ kan tó balẹ̀ fún mi fún oṣù púpọ̀. Mo kọ nípa ìfọkànbalẹ̀, lẹ́yìn náà mo máa ń jí títí di aago mẹ́ta òru nítorí àwọn ọ̀rọ̀ ìfọwọ́kọ». Ó sọ pé lánàá ó pa ọ̀rọ̀ kan rẹ́ tó sọ pé: «Gbogbo èyí tàn káàkiri», bí ó tilẹ̀ mọ̀ pé ẹni tó kọ ọ́ tọ̀nà. Àwọn olùtẹ̀lé rẹ ń retí ojú tó balẹ̀ lójoojúmọ́ òwúrọ̀, àní ní àwọn ọjọ́ tí òun fúnra rẹ̀ nílò ẹnì kan láti tù ú nínú. Ó parí pé: «Ìwọ ni ẹni àkọ́kọ́ tó béèrè nípa ipò mi láti ìgbà pípẹ́».

Lina ka ìdáhùn náà lẹ́ẹ̀mejì. Kò yọ̀ nítorí ohun tó mọ̀, kò sì rí i pé òun ṣẹ́gun nǹkankan. Ṣùgbọ́n ó lóye pé àwòrán kọfí jẹ́ ìṣẹ́jú kan ṣoṣo nínú ọjọ́ ọ̀rẹ́ rẹ̀, kì í ṣe gbogbo ọjọ́ rẹ̀. Lẹ́yìn náà ó kọ̀wé sí i nípa ìpè iṣẹ́ àti ìdáhùn tí ó ń retí.

Ìwọ̀n náà gbòòrò ju àwòrán tí o yàn lọ. Rántí ọ̀rọ̀ tó ti kọjá ní orí 6: Ọlọ́run kì í wo àwọn àwòrán àti owó, ó ń wo àwọn ọkàn àti iṣẹ́. Nítorí náà, jẹ́ kí a padà sí iṣẹ́ tí a fi ń gbé nígbà tí o bá pa ìbòjú náà.

Ìfẹ́ Ṣáájú Àwòrán

Lina mọ ohun tó wà lẹ́yìn àwọn àwòrán ọ̀rẹ́ rẹ̀, síbẹ̀ nígbà ìsinmi oúnjẹ ọ̀sán ó ṣí àwòrán tó ti fi pamọ́ sínú ìrántí rẹ̀: àwú iyanrìn, àti lábẹ́ rẹ̀ «Ìwò rẹ dára gan-an!». Ó wá àwú náà lórí ìkànnì ọjà, kí ojú-ìwé tó parí ó ti ṣírò iye owó rẹ̀: ìdá kan nínú mẹ́ta owó oṣù rẹ̀. Ó ṣí àkọsílẹ̀ láti kọ ìdí tó fi fẹ́ ẹ. Ó kọ pé: «Wọn yóò kíyèsí pé mo ti yí padà». Lẹ́yìn náà ó kọ pé: «Wọn yóò sọ fún mi pé: Ìwò rẹ dára gan-an». Ó ka àwọn ìlà méjèèjì, ó sì rí i pé wọ́n nípa àwọn ènìyàn, kì í ṣe nípa àwú náà. Ó pa wọ́n rẹ́, ó sì kọ ní ipò wọn: «Ṣé mo fẹ́ èyí gan-an, àbí mo fẹ́ kí n má ṣe dà bí ẹni tó kéré ju ọ̀rẹ́ mi lọ?». Kò tíì mọ ìdáhùn náà. Ó ti ojú-ìwé ọjà pa, ó sì parí oúnjẹ ọ̀sán rẹ̀.

Fèrèsé Tí O Kọ́ Láti Ọ̀dọ̀ Rẹ̀, àti Ìgbé Ayé Tí O Gbé

Ní alẹ́ yẹn Lina pa àwọn ìfitónilétí ohun èlò náà, lẹ́yìn náà ó ṣí i fúnra rẹ̀ lẹ́yìn ìṣẹ́jú mẹ́wàá. Ọ̀rẹ́ rẹ̀ ti fi àwòrán mìíràn láti ìrìn-àjò yẹn sílẹ̀: òkun ní ìwọ̀ oòrùn. Ó rántí ìlà «Bí o bá ṣubú», ó sì tún ìbéèrè náà ṣe níwájú àwòrán yìí: Ṣé mo fẹ́ èyí gan-an? Ó rí i pé òun kò ní ìfẹ́ sí òkun tàbí ìrìn-àjò, bí kò ṣe sí wákàtí kan ṣoṣo tí kò sí ẹni tó ń béèrè ohunkóhun lọ́wọ́ rẹ̀, tí kò sì ní ohun kan láti retí: kì í ṣe ìwé ìṣirò, tàbí omi tó ń kán lára ṣíńkì bàbá rẹ̀, tàbí ìdáhùn ìpè. Ó sọ èyí fún ọkọ rẹ̀, ó sì dáhùn pé: «Nítorí náà, a ó fi àwọn àwo sílẹ̀ díẹ̀». Ó rẹ́rìn-ín, ó sì wo ibi ìwẹ̀ tó kún fún àwo. Wọ́n gbà lórí ìdajì wákàtí lẹ́yìn oúnjẹ alẹ́, láìsí iṣẹ́ tàbí ìbòjú.

Ní alẹ́ tó tẹ̀lé e, lẹ́yìn oúnjẹ alẹ́, Lina gbé fóònù rẹ̀ sórí selifu ìdáná, ọkọ rẹ̀ sì gbé tirẹ̀ sí ẹ̀gbẹ́ rẹ̀. Ó fi àwọn àwo sílẹ̀ nínú ibi ìwẹ̀, ó sì jókòó nítòsí fèrèsé yàrá ìgbàlejò pẹ̀lú ife tíì, ọkọ rẹ̀ sì jókòó nítòsí rẹ̀. Kò sí òkun lẹ́yìn fèrèsé yìí; lẹ́yìn rẹ̀ ni ojú-ọ̀nà wọn àti ìmọ́lẹ̀ ṣọ́ọ̀bù tó wà lódì sí wọn. Kò dìde láti rí bóyá ìdáhùn ìpè ti dé. Ó mu tíì, ó sì gbóná.

Bóbò Tó Péye Jù

Àwọn olùwò kì í ṣe àwọn ẹgbẹ̀rún olùtẹ̀lé nígbà gbogbo. Èyí jẹ́ bóbò tó péye ju àwòrán tí a ṣe dáradára lọ: ẹgbẹ́ kékeré kan tó mọ orúkọ rẹ, tí o ń retí pé kí wọn sọ nípa rẹ ohun tí o kò sọ̀rọ̀ rẹ̀ kedere fúnra rẹ.

Lẹ́yìn ìṣẹ́gun tí Karim ṣe fún ẹgbẹ́ eré, gbólóhùn kan jáde lẹ́nu rẹ̀ tó ń tún ara rẹ̀ ṣe: «Èmi kò ṣe nǹkankan».

Ó ti ṣe ìdánwò ìjà yẹn pẹ̀lú ẹgbẹ́ fún àwọn ọ̀sẹ̀, síbẹ̀ ó sọ ọ́, lẹ́yìn náà ó dákẹ́ ó ń retí.

Karim rẹ́rìn-ín, ó sì fi àyè kékeré sílẹ̀ nínú ọ̀rọ̀ fún ìyìn. Ọ̀rẹ́ rẹ̀ nínú ẹgbẹ́ sọ pẹ̀lú ẹ̀rín: «Òótọ́ ni, a kò rí ọ nínú ìjà náà rárá». Karim gbé eku, ó sì pa fèrèsé ọ̀rọ̀ dé. Nínú ìjà tó tẹ̀lé e ó tun gbólóhùn àtijọ́ rẹ̀ ṣe: «Èmi kò ṣe nǹkankan». Kò kíyèsí pé ó ti sọ ọ́ àfi ìgbà tí àwọn yòókù dákẹ́.

Ó yọ agbekọ́rí kúrò díẹ̀. Nínú ojú-ìwé ni àkọsílẹ̀ ìdárayá tó lo ọ̀sẹ̀ púpọ̀ sí wà, àti nínú ọ̀rọ̀ ni gbólóhùn kan tó sọ pé òun kò ṣe nǹkankan. Ó ṣí àyè ìkọ̀wé, ó sì kọ ìdáhùn gígùn tó ṣàlàyé ohun tó ṣe nínú ìjà náà, lẹ́yìn náà ó dúró. Ohùn ọ̀rẹ́ rẹ̀ dé: «Karim, o gbọ́ mi bí?». Karim parẹ́ gbogbo ìdáhùn náà, ó sì sọ pé: «Mo gbọ́ ọ».

Gbólóhùn kan ṣoṣo kò ṣí ète ẹni tó sọ ọ́ hàn. Ohun tí a lè kíyèsí ni ìdínkù ìgbà gbogbo ti iṣẹ́ ènìyàn, àti ìdúró de ẹnì kan tó máa sọ ìdàkejì rẹ̀.

Àwọn olùwádìí Ozlem Sezer, Francesca Gino àti Michael Norton pe àpapọ̀ ìṣògo àti ẹ̀dùn tàbí ìwà ìrẹ̀lẹ̀ tí a fi hàn ní «ìṣògo onírẹ̀lẹ̀»⁷. Nínú àwọn ìdánwò wọn, irú ọ̀nà yìí dà bí ẹni tó kéré ju ìṣògo tó ṣí payá lọ ní òtítọ́; àbájáde yìí kan bí olùgbọ́ ṣe rí i, kì í ṣe fèrèsé sí ète gbogbo olùsọ̀rọ̀.

Nínú ìjà tó tẹ̀lé e, Karim bẹ̀rẹ̀: «Èmi kò…», ó sì dúró. Ọ̀rẹ́ rẹ̀ rẹ́rìn-ín, ó sì sọ pé: «Tún un sọ». Karim wo ìwé àkọsílẹ̀ ìdárayá, lẹ́yìn náà ó sọ pé: «Mo ṣiṣẹ́ kára lórí èyí, mo sì fọwọ́ sọ̀yà fún un». Ẹgbẹ́ dákẹ́ fún ìṣẹ́jú kan. Ọ̀rẹ́ rẹ̀ sọ pé: «Ó yẹ fún un». Ìdààmú kò pòórá, ṣùgbọ́n kò fa gbólóhùn rẹ̀ padà láti fi ipá mú wọn láti yìn ín. Nígbà tí ọ̀rẹ́ rẹ̀ ṣe àtúnṣe ìṣísẹ̀ kan tó kẹ́yìn nínú ìjà, ó fẹ́ ṣàlàyé ìdí tí kò fi ṣàṣìṣe, ṣùgbọ́n ó sọ pé: «Bẹ́ẹ̀ ni, o tọ́ lórí kókó yìí».

Ìjà parí. Ó sọ nínú rẹ̀ àwọn gbólóhùn méjì tí kò fẹ́ sọ tẹ́lẹ̀: iṣẹ́ kan tí ó ṣe, àti àṣìṣe kan tí ó lè ṣàtúnṣe. Kò dúró de ìyìn lẹ́yìn wọn, kò sì gbèjà gbogbo ìjà náà. Ó ti àkọsílẹ̀ ìdárayá pa, ó yọ agbekọ́rí kúrò, ó sì pa ìbòjú náà láìpadà sí ìjíròrò láti rí ẹni tó dáhùn.

Ìjẹ́wọ́ iṣẹ́ tòótọ́ àti gbígbà ohun tó tọ́ kò nílò iye ìfẹ́ràn. Ẹni tó bá sọ pé: «Bẹ́ẹ̀ ni, o tọ́» ń fi àyè sílẹ̀ fún sísọ pé: «Mo jẹ́ kí ìlérí mi já». Ẹni tí o gbẹ́kẹ̀ lé ìmọ̀ràn rẹ̀ lè jẹ́ ẹlẹ́rìí òótọ́ fún méjèèjì.

Ojú-ìwé Tí A Kò Ní Gbé Jáde

Gba ìṣẹ́jú márùn-ún, láìsí fóònù nítòsí, kí o sì kọ sínú ìwé: àkọọ́lẹ̀ wo ló ń jí lọ́wọ́ rẹ ju bí ó ṣe ń kọ́ ọ lọ? Gbìyànjú láti fi sílẹ̀ fún ọ̀sẹ̀ kan. Lẹ́yìn náà bi ara rẹ pé: ìmọ̀lára wo ló hàn nínú àkọọ́lẹ̀ rẹ, àti ṣé o nímọ̀lára rẹ̀ lóòótọ́ ní àwọn ọjọ́ wọ̀nyí? Kọ pẹ̀lú gbólóhùn tí o ń dín iṣẹ́ rẹ kù níwájú ẹni tó mọ̀ ọ́, kí o sì kọ ohun tí o ń retí pé wọn yóò sọ lẹ́yìn náà.

Lẹ́yìn náà pa ìwé náà. Kò sí ẹnì kan tó nílò láti rí ojú-ìwé yìí, èyí gan-an ló mú kí ó yẹ láti kọ.

Lẹ́yìn ibà tó mú un dùbúlẹ̀ lórí ibùsùn fún ọ̀sẹ̀ méjì, Karim kò padà sí ìwé sísáré, ṣùgbọ́n ó pe bàbá rẹ̀ láti yàrá rẹ̀ ní ilé-ìgbé láti sọ gbólóhùn tuntun rẹ̀ fún un: «Mo ṣiṣẹ́ kára ní ìgbà ẹ̀kọ́ yìí, mo sì fọwọ́ sọ̀yà fún un». Bàbá rẹ̀ dákẹ́ fún ìṣẹ́jú kan, lẹ́yìn náà ó sọ pé: «Ó dára. Ṣùgbọ́n…».