Àwọn Àfikún
Nígbà Tí Ipò Bá Padà Wá
Ìwé yìí kì í ṣe kíkà lẹ́ẹ̀kan. Ìwọ yóò padà sí i ní àkókò kan pàtó: lẹ́yìn ìlérí tí o ti ṣe àìmúṣẹ, tàbí ọ̀rọ̀ tí o fẹ́ sọ, tàbí alẹ́ gígùn tí o kò sùn.
Àwọn ojú-ìwé wọ̀nyí wà fún àkókò yẹn. Wá ipò tó bá ọ mu, mú irinṣẹ́ rẹ̀ àti ìgbésẹ̀ kan tí o máa bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú rẹ̀. Tí o bá nílò àlàyé, padà sí orí tó dárúkọ.
Apá Kìíní: Àwọn Ìlérí Lórí Omi
- Nígbà tí o bá mú ìlérí rẹ sí àwọn ènìyàn ṣẹ, tí o sì fi ìlérí rẹ sí ara rẹ sílẹ̀. Irinṣẹ́: «Àdéhùn pẹ̀lú Ara Rẹ» — Orí Kìíní. Ìgbésẹ̀: kọ ọjọ́, wákàtí àti ibi fún ìlérí kan, kí o sì fi ìpàdé náà ránṣẹ́ sí ọ̀rẹ́ tó máa bi ọ́ nípa rẹ̀.
- Nígbà tí o bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìtara, tí ìfẹ́ ọkàn sì kú lẹ́yìn ọjọ́ díẹ̀. Irinṣẹ́: «Ìdákọ̀ró Tó Dúró Gbọingbọin» — Orí Kejì. Ìgbésẹ̀: so ìṣe kékeré púpọ̀ mọ́ àkókò tó ń tún ara rẹ̀ ṣe nínú ọjọ́ rẹ: «Lẹ́yìn kọfí àárọ̀, n ó ka ojú-ewé méjì».
- Nígbà tí o bá gbọ́ ara rẹ tí o ń sọ pé: «Lẹ́ẹ̀kan péré yìí». Irinṣẹ́: «Ìlà Ẹfun» — Orí Kẹta. Ìgbésẹ̀: kọ òfin kan tó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú «Èmi kìí», kì í ṣe «ní ọ̀pọ̀ ìgbà» tàbí «gẹ́gẹ́ bí àṣà».
- Nígbà tí o kò mọ ibi tí ọjọ́ rẹ ń lọ. Irinṣẹ́: «Àkọsílẹ̀ Ọ̀sẹ̀» — Orí Kẹrin. Ìgbésẹ̀: kọ alẹ́ yìí nọ́ńbà kan: ìṣẹ́jú mélòó ni o fi lo lónìí pẹ̀lú ẹni tí o nífẹ̀ẹ́?
Apá Kejì: Nígbà Tí A Bá Fi Ara Wa Tàn Lọ́nà Pẹ̀lẹ́tù
- Nígbà tí o bá sún ohun tí o mọ̀ pé ó ṣe pàtàkì síwájú, kì í ṣe nítorí ọ̀lẹ, bí kò ṣe láti sá kúrò nínú ìmọ̀lára tó ń dààmú1. Irinṣẹ́: «Àṣepọ̀ Òtítọ́ pẹ̀lú Ọ̀la» — Orí Karùn-ún. Ìgbésẹ̀: dín iṣẹ́ náà kù sí ohun tí a lè parí ní ìṣẹ́jú méjì, kí o sì bẹ̀rẹ̀ rẹ̀ nísinsìnyí.
- Nígbà tí àwáwí tó ti múra sílẹ̀ ń wá fún gbogbo àìṣe. Irinṣẹ́: «Fífọ̀rọ̀wá Agbejọ́rò Lẹ́nu Wò» — Orí Kẹfà. Ìgbésẹ̀: mú àwáwí tó kẹ́yìn tí o sọ, kí o sì bi ara rẹ pé: tí ọ̀rẹ́ kan bá sọ fún mi rẹ̀, ṣé màá gbà á gbọ́?
- Nígbà tí o bá sọ fún ara rẹ pé: «Mo ṣe rere níbẹ̀, nítorí náà kò burú kí n kúrú níhìn-ín». Irinṣẹ́: «Òṣùwọ̀n Kan fún Iṣẹ́ àti Ilé» — Orí Keje. Ìgbésẹ̀: kọ rere rẹ ní iṣẹ́ àti àìṣe rẹ nínú ilé ní ọ̀sẹ̀ yìí sínú àkọsílẹ̀ kan; kí o sì yan pẹ̀lú ẹni tí o jẹ́ ìlérí rẹ tó sún síwájú ọjọ́ kan láàárín ọ̀sẹ̀.
- Nígbà tí o kò mọ bóyá ìwọ yóò kọ èrò kan tàbí ọ̀nà tí a fi lé ọ lórí. Irinṣẹ́: «Ìbuwọ́lù Kejì» — Orí Kẹjọ. Ìgbésẹ̀: yan èrò kan, kí o sì bi ara rẹ pé: tí a bá fún mi ní yíyàn lónìí láti ìbẹ̀rẹ̀, ṣé màá yàn án?
Apá Kẹta: Ohun Tí A Kò Sọ Fún Ẹnikẹ́ni
- Nígbà tí ohùn inú rẹ ń bá ọ wí lálẹ́ gbogbo. Irinṣẹ́: «Ohùn Ọ̀rẹ́» — Orí Kẹsàn-án. Ìgbésẹ̀: tún ìdájọ́ tó kẹ́yìn tí o ṣe lórí ara rẹ ṣe bí o ṣe máa sọ fún ọ̀rẹ́ tí o nífẹ̀ẹ́.
- Nígbà tí ọ̀rọ̀ líle wà ní ahọ́n rẹ, tàbí tí o bá rẹ́rìn-ín sí gbogbo ènìyàn tí o sì bú sí àwọn tó sún mọ́ ọ jùlọ. Irinṣẹ́: «Ìdádúró Kúkúrú, àti Ilẹ̀kùn Tó Tọ́» — Orí Kẹwàá. Ìgbésẹ̀: jókòó, kí o sì fún ara rẹ ní ìṣẹ́jú mẹ́wàá ṣáájú ọ̀rọ̀ tàbí ìfiranṣẹ́ kankan.
- Nígbà tí èrò kan tó ń bà ọ́ lẹ́rù nípa ara rẹ bá kọjá lọ́kàn rẹ. Irinṣẹ́: «Àlejò Tó Ń Kọjá Lọ» — Orí Kọkànlá. Ìgbésẹ̀: pè é ní «àlejò tó ń kọjá lọ», kí o sì tẹ̀ síwájú pẹ̀lú ohun tí o ń ṣe. Tí ó bá ń fa ìdààmú tó hàn gbangba, tàbí tí ó ń dí ìgbé ayé rẹ lọ́wọ́, tàbí tí ó ń gba àkókò rẹ púpọ̀, wá ìwádìí ògbóǹtarìgì.
- Nígbà tí «bí» bá ń jí oorun rẹ. Irinṣẹ́: «Ààlà Ọwọ́ Rẹ» — Orí Kejìlá. Ìgbésẹ̀: pín ìbẹ̀rù rẹ sí ohun tó wà ní ọwọ́ rẹ àti ohun tí kò sí ní ọwọ́ rẹ, kí o sì sọ ṣáájú kí o tó sùn: «Mo ti pèsè ohun tó wà ní ìkáwọ́ mi, ìyókù kò sí ní ìkáwọ́ mi».
Apá Kẹrin: Àwọn Ojú Tí A Ń Wọ̀
- Nígbà tí o bá jáde kúrò lórí ìbòjú tí o kò kún, ju bí o ṣe wọ̀ ọ́ lọ. Irinṣẹ́: «Fèrèsé láti Kẹ́kọ̀ọ́ Nípa Rẹ̀, àti Ayé láti Gbé» — Orí Kẹtàlá. Ìgbésẹ̀: bi ìbéèrè níwájú àwòrán àkọ́kọ́ tó mú ọ ní àìpé: ṣé mo fẹ́ èyí gan-an, àbí mo fẹ́ kí n má ṣe dà bí ẹni tó kéré ju ọ̀rẹ́ mi lọ?
- Nígbà tí o bá ń retí iye ìfẹ́ràn lẹ́yìn ìfiranṣẹ́ kọ̀ọ̀kan. Irinṣẹ́: «Fèrèsé láti Kẹ́kọ̀ọ́ Nípa Rẹ̀, àti Ayé láti Gbé» — Orí Kẹtàlá. Ìgbésẹ̀: pa àwọn ìfitónilétí iye ìfẹ́ràn nínú ohun èlò kan.
- Nígbà tí ó bá ń dá ọ lójú pé ẹnìkan ṣàtúnṣe rẹ. Irinṣẹ́: «Ìbojú Tó Tẹ́ẹ́rẹ́ Jùlọ» — Orí Kẹtàlá. Ìgbésẹ̀: tí ó bá tọ̀nà, sọ pé: «Bẹ́ẹ̀ ni, o tọ́ lórí kókó yìí», láìsí àwáwí tó pa á run.
- Nígbà tí ohun tí o fẹ́ bá di ohun àdáyanrí. Irinṣẹ́: «Láti Rí Ohun tí Ìbá Má Ṣẹlẹ̀ Rárá» — Orí Kẹrinlá. Ìgbésẹ̀: ṣàpèjúwe pé ó lè má ti dé, lẹ́yìn náà dárúkọ àlàyé kan pàtó tí o mọyì rẹ̀.
- Nígbà tí o bá ń da ìwà kan tó ń ṣe ẹlòmíràn léṣe láre pẹ̀lú ète rere. Irinṣẹ́: «Ìbéèrè Tó Yí Padà» — Orí Kẹẹdógún. Ìgbésẹ̀: bi ara rẹ pé: tí ẹlòmíràn bá ṣe é fún ìdí ayé, ṣé màá gbà á? Tí o kò bá gbà, ṣàtúnṣe ìṣe náà nísinsìnyí.
- Nígbà tí o bẹ̀rù láti bi ẹni tó ń sọ̀rọ̀ lórúkọ ẹ̀sìn ní ìbéèrè. Irinṣẹ́: «Ya Ìfiranṣẹ́ Sọ́tọ̀ Kúrò Lára Olùgbé Rẹ̀» — Orí Kẹrindínlógún. Ìgbésẹ̀: kọ ìbéèrè kan nípa èrò tí o gbọ́, kí o sì ṣètò ọjọ́ láti fi ránṣẹ́ láàárín ọ̀sẹ̀ kan.
Apá Karùn-ún: Lẹ́ẹ̀kan Si
- Nígbà tí Ramadan bá parí, tí ó sì gbé ohun tí o kọ́ lọ pẹ̀lú rẹ̀. Irinṣẹ́: «Àwọn Àmì Àkókò Rẹ» — Orí Kẹtadinlógún. Ìgbésẹ̀: yan àmì tó súnmọ́ ní kàlẹ́ńdà rẹ, kí o sì ṣètò àkókò tó dúró ṣinṣin yí i ká, tàbí igun kan tí a ti pèsè, tàbí ọ̀rẹ́ kan tó máa bi ọ́.
- Nígbà tí o wà ní ibi kan, ṣùgbọ́n ọkàn rẹ wà lórí ìbòjú. Irinṣẹ́: «Yàrá Míràn» — Orí Kejìdinlógún. Ìgbésẹ̀: fi fóònù rẹ sí yàrá mìíràn fún ìdajì wákàtí lójoojúmọ́, kí o sì fi ìpè kan ṣoṣo sílẹ̀ ṣí tí ó bá pọndandan.
- Nígbà tí o bá kọsẹ̀ lẹ́yìn oṣù púpọ̀ ìfaramọ́. Irinṣẹ́: «Gbólóhùn Mẹ́ta Lẹ́yìn Ìkọsẹ̀» — Orí Kọkàndínlógún. Ìgbésẹ̀: ṣàpèjúwe ohun tó ṣẹlẹ̀ ní ìwọ̀n gidi rẹ̀, lẹ́yìn náà padà lónìí pẹ̀lú ìgbésẹ̀ tó kéré jùlọ.
Ètò rẹ fún ọ̀sẹ̀ méjì
Yan ìlérí kan ṣoṣo. Ní ọjọ́ kọ̀ọ̀kan tún ìmúrasílẹ̀ rẹ ṣe pẹ̀lú irinṣẹ́ kan nínú ìwé; má ṣe fi ìlérí tuntun kún àkọsílẹ̀ rẹ. Èyí jẹ́ ìdánwò fún àtúnyẹ̀wò, kì í ṣe àkókò tí a ṣèlérí pé ìṣe yóò parí lẹ́yìn rẹ̀. Àpẹẹrẹ wa ni ìlérí Lina: ogún ìṣẹ́jú iṣẹ́ ìṣàyàwòrán lójoojúmọ́ alẹ́, pẹ̀lú ẹlẹ́rìí tó yàn tí yóò bi í nípa ohun tó ṣe. Fi ìlérí tìrẹ sí ipò rẹ̀, kí o sì pa àkókò ìmúṣẹ rẹ̀ mọ́ jákèjádò ọ̀nà.
- Ọjọ́ Kìíní: kọ ìlérí àti wákàtí ìmúṣẹ rẹ, kí o sì fi ìpàdé náà ránṣẹ́ sí ẹlẹ́rìí tí o yàn. «Àdéhùn pẹ̀lú Ara Rẹ», orí 1.
- Ọjọ́ Kejì: múra ibi àti ohun tí o nílò sílẹ̀, kí o sì so ìbẹ̀rẹ̀ mọ́ àmì tó ń padà wá nínú ọjọ́ rẹ. «Ìdákọ̀ró Tó Dúró Gbọingbọin», orí 2.
- Ọjọ́ Kẹta: dárúkọ ìyọ̀ǹda tó ń tún ara rẹ̀ ṣe, kí o sì kọ òfin tó ṣe kedere fún un tó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú «Èmi kìí». «Ìlà Ẹfun», orí 3.
- Ọjọ́ Kẹrin: kọ ohun tí o ṣe gan-an sílẹ̀, ní ìṣẹ́jú tàbí ojú-ìwé; má ṣe fi ète rẹ sí ipò nọ́ńbà. «Àkọsílẹ̀ Ọ̀sẹ̀», orí 4.
- Ọjọ́ Karùn-ún: dín ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ kù sí ìṣẹ́jú méjì, kí o sì bẹ̀rẹ̀ rẹ̀ ní àkókò tó yàn. «Àṣepọ̀ Òtítọ́ pẹ̀lú Ọ̀la», orí 5.
- Ọjọ́ Kẹfà: kọ àwáwí tó kẹ́yìn, kí o sì bi ara rẹ pé: tí ọ̀rẹ́ mi bá sọ ọ́ fún mi, ṣé màá gbà á gbọ́? «Fífọ̀rọ̀wá Agbejọ́rò Lẹ́nu Wò», orí 6.
- Ọjọ́ Keje: mú ìlérí ọjọ́ yìí ṣẹ, má sì jẹ́ kí àṣeyọrí àná di ìyọ̀ǹda fún ọ láti ṣàìṣe rẹ̀. «Òṣùwọ̀n Kan fún Iṣẹ́ àti Ilé», orí 7.
- Ọjọ́ Kẹjọ: kọ ìdí tí o fi yan ìlérí yìí fúnra rẹ, àti ohun tí o fẹ́ kí ó máa wà. «Ìbuwọ́lù Kejì», orí 8.
- Ọjọ́ Kẹsàn-án: tún gbólóhùn ẹ̀bi kan ṣe bí o ṣe máa sọ ọ́ fún ọ̀rẹ́, lẹ́yìn náà dárúkọ ìgbésẹ̀ tó wà. «Ohùn Ọ̀rẹ́», orí 9.
- Ọjọ́ Kẹwàá: ya ohun tó wà ní ọwọ́ rẹ sọ́tọ̀ kúrò lára ohun tí kò sí ní ọwọ́ rẹ, kí o sì ṣe ìgbésẹ̀ kan láti ọwọ́n àkọ́kọ́. «Ààlà Ọwọ́ Rẹ», orí 12.
- Ọjọ́ Kọkànlá: yọ ọjọ́ kan kúrò lára orísun ìfiwéra tó ń yí ibi àfojúsùn rẹ padà láìmọ̀ọ́mọ̀. «Fèrèsé láti Kẹ́kọ̀ọ́ Nípa Rẹ̀, àti Ayé láti Gbé», orí 13.
- Ọjọ́ Kejìlá: fojú inú wo àìsí nǹkan kan tó jẹ́ kí ìlérí rẹ ṣeé ṣe, lẹ́yìn náà dárúkọ àlàyé pàtó tí o ti mọ̀ dáadáa. «Láti Rí Ohun tí Ìbá Má Ṣẹlẹ̀ Rárá», orí 14.
- Ọjọ́ Kẹtàlá: yọ fóònù kúrò nínú fèrèsé ìlérí rẹ, pẹ̀lú ìfiyèsí sí àìní kíákíá. «Yàrá Míràn», orí 18.
- Ọjọ́ Kẹrìnlá: ṣàpèjúwe ohun tó ṣẹlẹ̀, ṣàtúnṣe ààlà kan ṣoṣo, kí o sì pinnu ọjọ́ tó ń bọ̀. «Gbólóhùn Mẹ́ta Lẹ́yìn Ìkọsẹ̀», orí 19.
Lórí ìwé Lina, ìlà kọ̀ọ̀kan bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àkókò, ibi àti orúkọ ẹlẹ́rìí. Lẹ́yìn náà ó fi kún faili iṣẹ́ tí yóò ṣí, àkókò tí ó ṣiṣẹ́ gan-an, àti àwáwí tó sọ. Tí ọjọ́ kan bá já mọ́ ọ lọ́wọ́, kò ní láti tun ọjọ́ mẹ́rìnlá náà ṣe láti ìbẹ̀rẹ̀; ó padà sí ààlà tó sọnù àti ọjọ́ iṣẹ́ ìṣàyàwòrán tó tẹ̀lé e. Ìlérí náà wà bákan náà, ṣùgbọ́n ìwé náà ti ń sọ ibi tí ó ti já.
Nínú ìparí, nígbà tí o dé «Ọ̀la, Ìdákọ̀ró Àkọ́kọ́», o kọ àkókò ìbẹ̀rẹ̀. O lè gbé àkókò yẹn wá sí ètò yìí. Tí o bá rí i pé ìwọ̀n ìlérí kò bá ọjọ́ rẹ mu, ṣàtúnṣe ìwọ̀n rẹ kí o tó kọ ìlérí kejì.
Nígbà tí o bá fẹ́ fi ìwà kan sílẹ̀
O lè padà sí irinṣẹ́ kan náà nígbà tí o bá fẹ́ yí ìbátan rẹ pẹ̀lú àwọn dídùn tàbí sùgà padà, tàbí kí o dáwọ́ sìgá dúró. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú òfin tí o yàn fúnra rẹ, kí o sì mọ àwọn ààlà rẹ̀; èyí jẹ́ ọ̀nà láti múra ìṣe sílẹ̀ kí a sì ṣàtúnyẹ̀wò rẹ̀, kì í ṣe oúnjẹ tàbí ìtọ́jú ìṣègùn.
- Kọ «Èmi kìí» pẹ̀lú ìṣọ́ra: dárúkọ ìyọ̀ǹda tí o fẹ́ dá dúró, dípò ọ̀rọ̀ «N ó dín in kù» tí kò ní ààlà. Òfin fún dídùn lè jẹ́: «Èmi kìí jẹ dídùn lẹ́yìn Ìwọ̀-oòrùn», tàbí fún sìgá: «Èmi kìí mu sìgá, kódà nínú àwọn alẹ́ ayẹyẹ». Padà sí «Ìlà Ẹfun», orí 3.
- Yí ibi àti àmì padà: dárúkọ ibi tí ìṣe rẹ ti máa ń bẹ̀rẹ̀, kí o sì múra ohun tí o máa ṣe dípò kí o wọ inú ìlà àṣà láìpinnu. Padà sí «Ìdákọ̀ró Tó Dúró Gbọingbọin», orí 2.
- Sọ fún ẹlẹ́rìí kan: fún un ní òfin àti àkókò ìbéèrè rẹ; béèrè pé kí ó bi ọ́ nípa ohun tó ṣẹlẹ̀, kì í ṣe kí ó dá ọ lẹ́jọ́. Padà sí «Àdéhùn pẹ̀lú Ara Rẹ», orí 1.
- Múra gbólóhùn ìpadàbọ̀: «Ìyípadà kan wáyé ní ibí yìí; n ó yí ìpò yìí padà, n ó sì padà ní àkókò tó ń bọ̀». Padà sí «Gbólóhùn Mẹ́ta Lẹ́yìn Ìkọsẹ̀», orí 19.
Ka Pẹ̀lú Ọ̀rẹ́
Nínú orí «Ìṣẹ́jú Márùn-ún», orí 1, a rí i pé ìlérí tí ẹnìkan bá rí máa ń wà pẹ́ sí i. Kíkà náà rí bákan náà.
Yan ọ̀rẹ́ kan, tàbí arákùnrin, tàbí ẹgbẹ́ kékeré tí kò ju márùn-ún lọ. Ẹ ka orí kan ní ọ̀sẹ̀ kọ̀ọ̀kan, kì í ṣe jù bẹ́ẹ̀ lọ. Kò sí dandan kí ẹ jọ máa rí bákan náà: ìwé yìí jẹ́ ti gbogbo ẹni tó fẹ́ lóye ìlérí àti ìṣe rẹ̀, yálà ó bẹ̀rẹ̀, tàbí ó kọsẹ̀, tàbí ó ṣì ń bi ara rẹ̀ léèrè; ẹ lè kà á pọ̀, àní bí ìrírí yín bá yàtọ̀.
Ní òpin ọ̀sẹ̀, ẹ jókòó fún ìdajì wákàtí, tàbí ẹ ṣí ìpè kan. Olúkúlùkù yín ní ìbéèrè mẹ́ta:
- Gbólóhùn wo nínú orí náà ni o nímọ̀lára pé a kọ nípa rẹ?
- Ìgbésẹ̀ wo ni o gbìyànjú ní ọ̀sẹ̀ yìí, kí sì ni ó ṣẹlẹ̀ gan-an?
- Kí ni o máa gbìyànjú ní ọ̀sẹ̀ tó ń bọ̀, àti nígbà wo gan-an?
Lẹ́yìn náà olúkúlùkù yín kọ ìlérí rẹ̀, àwọn yòókù yóò sì bi í nípa rẹ̀ ní ìpàdé tó ń bọ̀.
Kò sí ẹnì kan tí a béèrè lọ́wọ́ rẹ̀ láti sọ ohun tí kò fẹ́ sọ. Ohun tí a sọ nínú ìjókòó yẹn wà níbẹ̀. Olúkúlùkù yín jẹ́ ẹlẹ́rìí fún ẹnì kejì, kì í ṣe onídàájọ́ rẹ̀.