Ƙarfin Zuciya Ba Shi Ne Jarumin Labarin Ba — Barin Kanka

Lina tana da shekara ashirin da tara. Akanta ce da take hango kuskure tun kafin a gama rubuta lamba. Abokan aikinta suna kawo mata jadawalinsu kafin su aika. Mijinta yana kiranta “Ministar Kuɗi” cikin wasa. A kan teburin gidansu, ta jera alkalaminta bisa tsawonsu. A hanyarta ta zuwa aiki, tana gyara tazarar haruffan allunan shaguna a zuciyarta. Idan wani abu ya lalace a gidan mahaifinta, ita yake fara kira. Ta isa kafin ya gama bayyana matsalar.

A cikin aljihun wannan tebur akwai tsohon littafin rubutu na lokacin jami'a. A gefen shafukansa akwai ƙananan tambura da aka zana da fensir. Idan mutanen gidan sun yi barci, ta buɗe shi. Ta shafi wata tambura da ta zana a shekararta ta biyu da yatsa, sai ta rufe aljihun ba tare da ƙara ba. Idan wani ya tambaye ta abin da take yi don nishaɗi, sai ta yi tuntuɓe wajen magana. Daga nan ta ce: “Jera abubuwa.” Kowa ya yi dariya sai ita.

Ba baƙin ciki take yi ba. Tana da duk abin da mutane suke cewa ya isa. Amma kowace shekara tana gaya wa kanta: “Idan komai ya lafa, zan fara wani abu na kaina.”

Wayar Lina ta yi ƙara yayin da ruwa yake tafasa don abincin dare. Mahaifinta ya ce: “Firiji ya daina aiki.” Ta ce ya duba soket ɗin wuta. Muryarsa ta sake fitowa: “Ya fara aiki. Ana iya dogara da ke.” Daga kan kujera mai taushi, mijinta ya ce: “Ministar Kuɗi ta zama Ma'aikatar Kulawa da Gyara ma.” Ta yi dariya. Ta kashe wutar a lokacin da ya dace. Bayan cin abincin dare, ta buɗe wayarta don abin da ya shafe ta. Kundin “Ƙalubale” yana ƙarƙashin jadawalin kuɗin gida kai tsaye.

Gurbi Na Shida

A kundin “Ƙalubale” akwai kwanaki talatin na gudu, talatin ba tare da sukari ba, da talatin na karatun rabin sa'a kowane dare. Kowane wata tana buɗe jadawali mai launuka, ta sa tunatarwa kowace safiya. Kwanaki biyar na farko suna da alamomi biyar. A rana ta shida, rahoton aiki ya tsayar da ita. Ta dawo bayan lokacin cin abincin dare. Ta buɗe littafin, amma ba ta karanta ko layi ɗaya ba.

Ta sa yatsanta a kan maɓallin share tunatarwar. Ta ce wa mijinta: “Na lalata watan.” Gurbi na shida fari ne. A fuskar wayar kuma akwai gurabe ashirin da huɗu farare waɗanda kwanakinsu ba su zo ba tukuna.

Wataƙila ka san wannan dabara: “Na lalata watan. Zan fara a farkon wata mai zuwa.” Wayarka ta girgiza don tunatar da kai lokacin motsa jiki. Sai ka yi ta gardama da kanka har ka jinkirta shi. A ɗakin motsa jiki kuma wani yana ɗaure takalminsa ba tare da gardama ba. Me ya sa kake kiyaye lokutan da ka yi wa mutane alkawari, amma ka bar ƙaramin lokacin da ka ware wa kanka ya dogara da ƙwarin gwiwa?

Idan ka ga wanda yake kammala aiki kowace rana, kada ka yi saurin ɗauka cewa yana da ƙarfin zuciya na ban mamaki, don ka kuɓutar da kanka daga duba ranarka. Wataƙila bambancin yana gabanka: shi ya san lokacin da zai fara. Kai kuma kana jiran yanayinka ya kyautatu. Shi ya zauna ya fara aiki bayan karin kumallo. Kai kuma ka buɗe wayarka don sanin me za ka fara. Shi ya ware lokacin yawo da yamma. Kai kuma ka ba shi lokacin da ya rage, sai babu abin da ya rage. Kwanaki suna tafiya, yana maimaita ƙaramin aiki. Kai kuma kana maimaita babbar shawara. A ƙarshen wata, ka kwatanta abin da ka samu da nasa. Ka yi watsi da wannan bambancin da kwanakin suka haifar.

Idan gazawarka ta maimaitu, duba tsarin ranarka kafin ka nemi wata sabuwar shawara. Da wuya matsalarka ta zama rashin abin yi. Shawarwari suna cikin littafin rubutunka. Tsare-tsare suna cikin wayarka. Abin da ya rage maka shi ne rana mai tsarin da zai ɗauki wasu daga cikinsu. Ka san abin da kake so. Amma ba ka ba shi lokacin da za ka kiyaye idan ƙwarin gwiwa ya gushe ba.

Wataƙila kana mafarkin kasuwancinka, da ranar da ba za ta kasance ƙarƙashin umarnin wani ba. Fara da duba abin da jadawalin aikinka yake ɗaukar maka: lokacin tashi, lokacin fita, lokacin fara aiki. Idan manaja ya ɓace, wa zai tashe ka? Fara da ƙaramin lokacin da zai tsaya daram ko babu wanda yake sa ido a kanka. Kasuwancinka yana buƙatar wannan cika alkawari kafin ya buƙaci suna da tambura.

Sa wa ranarka wuraren da za ka riƙa komawa gare su. Bari isarka ofis ta zama farkon minti goma na aikinka na farko. Bari kwashe kwanukan abincin dare ya zama farkon lokacin zama da iyalinka ba tare da waya ba. Zaɓi alamar da za ka gani kafin barci: kashe fuskar na'ura da shirya abin da za ka buƙata da safe. Waɗannan angogi ne da suke ɗaukar abin da ka ɗaura a kansu. Idan wani ɓangaren ranarka ya rikice, ka san inda za ka ci gaba. Amma ranar da ka bar duk lokutanta su dogara da yadda kake ji za ta cinye maka ƙarfi da tambaya ɗaya: In fara yanzu? Dare zai iya yi alhali ba ka wuce tambayar ba.

Ba Su Fi Yin Tsayin Daka Ba. Sun Fi Rage Buƙatarsa

Shekaru da yawa, mutane sun ɗauki ƙarfin zuciya kamar tsoka. Motsa ta yana ƙara mata ƙarfi. Amfani da ita kuma yana gajiyar da ita.

Mai bincike Roy Baumeister ya kira wannan ra'ayi “ƙarewar ƙarfin sarrafa kai” a shekarar 1998. Daga baya ya bayyana shi ga masu karatu a littafin da ya rubuta tare da ɗan jarida John Tierney mai suna Willpower, wanda ya fito a 2011¹: duk shawarar da ka yanke kana ƙin abin da yake jan hankalinka tana cin wani kaso na ƙarfin da yake da iyaka. Ƙarfin ya ƙare a ƙarshen rana.

Wasu masu bincike sun yi ƙoƙarin sake gwada shi. A wata maimaita gwaji da aka yi rajistar shirinta tun kafin farawa, kuma ɗakunan gwaji da yawa suka shiga, hanyar gwajin da aka yi amfani da ita ba ta nuna tasiri mai muhimmanci bisa ƙididdigar kimiyya ba². Girman wannan tasiri, sharuɗɗan bayyanarsa, har ma ko yana samuwa kwata-kwata, suna nan a cikin muhawara.

Mai bincike Wilhelm Hofmann da abokan aikinsa sun bibiyi sha'awoyin mutane na yau da kullum. Adadin ƙarshe da aka yi binciken a kansa mutane 205 ne. Sun ɗauki wata ƙaramar na'ura tsawon mako ɗaya. Tana yin ƙara sau bakwai a rana ba tare da tsayayyen lokaci ba. Duk lokacin da ta yi ƙara, suna rubuta ko suna jin wata sha'awa a lokacin, ko sun ji ta a rabin sa'ar da ta gabata. Sannan suna bayyana sha'awar, ƙoƙarin da suka yi na tsayayya mata, da abin da suka yi³.

Waɗanda suka ce suna iya sarrafa kansu sosai ba su fi sauran yin tsayin daka ba. Abubuwan da suka ja hankalinsu tun farko ne kawai suka fi kaɗan.

Ga wata yiwuwar bayani: da yawa daga cikinsu sun tsara muhalli ba tare da sun yi hakan da gangan ba. Abubuwan da suke jan hankali sun kau daga hanyarsu kafin su buƙaci tsayayya. Ba ƙarin ƙarfi ne ya ci yaƙin ba. An soke yaƙin tun farko.

Duba lokacin da Lina take rasa ranar ƙalubale: bayan taron dare, ko tafiya, ko doguwar rana ba tare da abincin rana ba. Kafin ka hukunta ƙarfin zuciyarka da yamma, tambaya: Yaya yawan barcin da ka yi jiya da dare?

Babban dalilin da yake ƙarƙashin wannan kuwa shi ne, kamar yawancinmu, kowane lokaci tana dogara da babbar shawara da ƙwarin gwiwar farko. Tana sake gina kowace ɗabi'a daga tushe, da wahala mafi girma da zai yiwu. Kwanaki talatin a lokaci ɗaya.

Ɗabi'a Ba Ta Neman Izinin Ƙarfin Zuciyarka

To ta yaya ɗabi'a take samuwa?

Mai bincike Wendy Wood ta bayyana a littafinta Good Habits, Bad Habits (2019) cewa ɗabi'a wani hali ne da aka haɗa da wata tsayayyar alama a muhalli: wuri, lokaci ko sauti. Ana maimaita haɗin har alamar ta riƙa jawo aikin kai tsaye. Babu dakatarwar da za ta buɗe ƙofar gardama da kai⁴.

Wanda ya gina ɗabi'arsa a kan wannan haɗin yana farawa da ƙoƙari mafi sauƙi sosai. Ba yana nufin babu ƙoƙari ba: rana mai gajiyarwa, abin jan hankali da ya fi na yau da kullum ƙarfi, ko tafiyar da ta canja jadawali, duk suna iya dawo da gardama wani lokaci. Amma suna dawo da ita a matsayin abu na musamman, ba kowane dare ba.

Wannan ne masu bincike Brian Galla da Angela Duckworth suka gano a bincike-binciken da aka yi daga baya: babban ɓangaren abin da yake kama da ƙwarewa ta musamman wajen sarrafa kai, a zahiri, kyawawan ɗabi'o'i ne da aka riga aka gina⁵.

Kwanaki nawa ake buƙata don kafa ɗabi'a?

Lambar da aka saba ji, “kwanaki 21”, ba ta da tushen kimiyya abin dogaro. Wani bincike da ya fi wannan inganci ya bibiyi mutane 96 da suka zaɓi ƙaramin hali da za su maimaita kullum, tsawon makonni goma sha biyu. Ya auna lokacin da halin yake kusantar zama abin da ake yi kai tsaye ba tare da tunani ba.

A bayanan mahalarta 39 da samfurin lissafin ya dace da su sosai, tsaka-tsakin kiyasin lokacin kusantar iyakar yin abin kai tsaye ya kasance kwanaki 66. Wato rabin kiyasin ya kasance ƙasa da shi, rabin kuma sama da shi. Kiyasin ya kama daga kwanaki 18 zuwa 254. Samfurin ya auna isa 95% na iyakar yin abin kai tsaye. Ba ya auna cikakkiyar ɗabi'a da ake samu a wani tsayayyen lokaci. Waɗannan ƙididdiga ne da suka miƙa layin kiyasi zuwa bayan makonnin bibiyar. Ba lokutan da aka ga faruwarsu kai tsaye ba⁶.

Tsarin da Yake Ɗaukar Ka

Marubuci Mason Currey ya tattara a littafinsa Daily Rituals yadda rayuwar yau da kullum take ga marubuta, masu fasaha da masana kimiyya fiye da 160⁷. Ɗabi'o'insu sun bambanta har wasu suka saɓa wa juna. Amma yawancinsu sun haɗu a abu ɗaya: rana mai tsayayyen tsari.

Ba sai ranarka ta yi kama da tasu ba. Zaɓi tsarin da ya dace da lokacinka da abin da za ka iya yi.

Tasirin kuma bai tsaya a samun abin yi ba. A bincike-binciken da masu bincike Samantha Heintzelman da Laura King suka gudanar, waɗanda suke rayuwa cikin kwanaki masu tsari sun fi jin cewa rayuwarsu tana da ma'ana⁸. Tsari ba ya tanadar maka lokaci kaɗai. Yana ba ranar siffa.

Kafofin sada zumunta ma tsari ne. Muna buɗe manhaja muna cikin layi ko kafin barci, ba tare da mun yanke shawara ba. Tana ɗaukar mu kuwa, amma zuwa inda ita take so. Za mu dawo ga wannan a babi na 13, sannan babi na 18.

Anga Tsayayyiya

Idan ɗabi'a tana buƙatar tsayayyar alama maimakon sabuwar shawara kullum, nemi alamar da ta riga ta kasance tana maimaituwa a ranarka, kuma za ka iya lura da ita cikin sauƙi.

Tana iya zama kofi na safe, isarka aiki ko jami'a, dawowarka gida, gama abincin dare, ko shirin barci. Zaɓi lokacin da za ka gane idan ya zo. Haɗa wannan aikin da shi sau da yawa. Ba za ka buƙaci ƙirƙiro lokacin yin sa kowace rana ba.

Lina ta yanke shawarar barin ƙalubalen kwanaki talatin. Za ta gwada ɗabi'ar da ba za ta ɗauki fiye da minti biyu ba: kowane dare bayan abincin dare, ta rubuta layi ɗaya game da mafi kyawun abin da ya faru a ranarta. Ta zaɓi sabon ƙaramin littafin rubutu don haka. Ta mayar da littafin jami'a aljihun tebur. A dare na farko ta kwashe kwanuka, ta zauna a kan kujera mai taushi. Littafin yana ɗakin aiki, a bayan tarin abubuwa da aka jera waɗanda bai kamata a hargitsa ba. Ta ce wa mijinta: “Bayan na gama da ɗakin girki.” Dare ya wuce ba tare da layi ba. Da safe ta buɗe shafin da babu rubutu a teburinta. Ta kusa jinkirta duk farawar zuwa farkon wata mai zuwa. Mijinta ya wuce da kofinsa: “Ina kike rubuta layinki?” Ta ce: “Nan.” Ya kalli falo, inda take zama a kan kujera kowane dare bayan abincin dare. Ta ɗauki littafin da alkalamin zuwa wurin. Ta ajiye su inda take zama.

Lokacin da za ka yi amfani da ita: Idan ka fara da ƙwarin gwiwa, amma duk lokacin da ka rasa rana ɗaya ka jira farkon sabon wata. Tsawon lokaci: Minti biyu don aikin kullum, da mako ɗaya don lura da abin da yake hana shi.

Zaɓi ɗabi'a ƙanƙanta sosai: Ƙarami fiye da abin da kake ganin ya isa. Kofi ɗaya na ruwa, shafuka biyu na littafi, motsa jiki na miƙa gaɓoɓi sau goma.
Haɗa ta da anga ɗaya takamaimai: “Bayan kofi na safe, zan karanta shafuka biyu”, maimakon “Zan ƙara karatu.”
Kafa ɗaya kafin ka ƙara wata: Idan ta samu tabbataccen wuri a ranarka, haɗa ɗabi'a ta biyu da wata anga.

Idan ka faɗi: Rubuta layin a anga ta gaba. Kada ka jira sabon wata. Duba ko littafin ya kasance a wurinsa.

Bayan abincin dare na gaba, Lina ta tarar da littafin inda take zama. Ta rubuta layi ɗaya game da mafi kyawun abin da ya faru a ranarta: Mahaifina ya kira game da wata sabuwar matsala. Muka yi dariya game da “Ma'aikatar Kulawa da Gyara.” Mijinta ya tambaya: “Shi ke nan?” Ta ce: “Wannan ne zan iya sake yi gobe.”

Wata rana sun fita da yamma, suka dawo da dare sosai. Babu abincin dare, babu layi. Da safe ta ce: “Mun koma rana ta shida.” Ta buɗe shafin baya. Layi ne yake cikinsa, ba yarjejeniyar da ta ɗaure ta yin kwanaki talatin cikakku ba. Ta karanta “Idan ka faɗi”. Bayan abincin dare na gaba ta yi rubutu ba tare da ta goge ranar da ta rasa ba. Da mijinta ya miƙa hannu don gyara littafin, ta ce: “Ka bar shi nan.”

Rana ta shida ta wuce wannan karon, sannan ta bakwai, sannan sauran watan. Kwanaki biyu kaɗai ta rasa. A ƙarshen wata ta ƙirga layukan. Sai ta karkatar da alkalamin, ta zana wata ƙaramar tambura a gefen shafi. Ita ce tambura ta farko da ta zana cikin shekaru. Ba ta yi sumul kamar waɗanda suke littafin jami'a ba. Babu wanda ya nemi ta yi shi. Da safe mijinta ya hango tamburar, ya tambaya: “Ke kika zana ta?” Ta ce: “Ɗan zanen banza ne.” Ta rufe littafin.

Minti Biyu Na Farko

Kafin ka fara sabon ƙalubale, ga tambaya ɗaya: Wane ƙalubale ka fara da ƙwarin gwiwa a wannan shekarar, kuma a wace rana ka tsaya?

Sai wani atisaye da ba zai ɗauki fiye da minti biyu ba: ɗauki mafi ƙanƙantar siffar wannan burin da zai yiwu. Haɗa ta da alama ɗaya da take maimaituwa a ranarka kullum. Rubuta wannan layin: “Bayan …, zan yi …”.

Bayan mako ɗaya, dawo ga wannan layin ka tambaya: Sau nawa alamar ta zo amma aikin bai zo ba? Me yake faruwa a waɗannan lokutan?

Ba ka buƙatar ƙarin ƙwarin gwiwa. Kana buƙatar ƙaramin aiki, da tsayayyar alama.