منهنجو دوست «سڀاڻي»

لينا جي فون ۾ پنجن سالن کان هڪ جملو موجود آهي، جيڪو ساڻس گڏ هڪ فون مان ٻئي فون ۾ منتقل ٿيندو رهي ٿو: «جڏهن حالتون سڌرنديون، مان ڊزائننگ جو ڪورس شروع ڪنديس». هڪ شام هن اهو نوٽ کوليو، ۽ سالن کان پوءِ پهريون ڀيرو ان کي بند نه ڪيو. ان جي هيٺان ڏندن جي ڊاڪٽر جي ملاقات ۽ سندس ڀيڻ جو تحفو لکيل هو. مٿان خميس جي ڪم جي فهرست هئي.

رڌڻي مان سندس مڙس کيس سڏ ڪيو: «ڇا ناڻي واري وزير کي چانهه کپي؟». هن چيو: «هڪ خالي هفتو کپي». هو پيالو کڻي آيو، ان کي ننڍڙي طشتريءَ تي رکيائين، ۽ ميز جي ڪنڊ تي ويهي رهيو. هن پنهنجي آڱر ڪورس واري جملي تي رکي. جنهن ڏينهن هن اهو لکيو هو، پاڻ کي چيو هئائين: «شاديءَ کان پوءِ». ۽ جڏهن شادي ٿي وئي ته شروعات کي گهر جي سيٽ ٿيڻ تائين ملتوي ڪيائين. پوءِ ڳالهه ترقيءَ تائين وئي. ترقي به ملي وئي، پر اهو جملو پنهنجي جاءِ تي ئي رهيو.

هن ميز جي دراز مان پراڻو رجسٽر ڪڍيو. ان کي پيالي جي ڀرسان رکيائين، ۽ ان کي کوليائين نه. هن ڪورس جي ويب سائيٽ کولي: ٽي خالي خانا ۽ ادائيگيءَ جو هڪ بٽڻ. هن خانن کي غور سان ڏٺو، پوءِ سائيٽ بند ڪري ڇڏيائين ۽ پنهنجي مڙس کي چيائين: «سڀاڻي».

توهان جي فون جي نوٽس واري لسٽ ۾ سالن کان هڪ جملو رهي ٿو: «مان سڀاڻي شروع ڪندس». توهان ان کي پراڻي فون مان نئين فون ۾ منتقل ڪيو. ان مان هڪ اکر به نه بدليو آهي.

ته پوءِ اسان هن «سڀاڻي» واري ماڻهوءَ تي ڇو ڀروسو ڪريون ٿا، جنهن کي اسان ڪڏهن ڏٺو ئي ناهي؟

ٿي سگهي ٿو ته ڪم کي ٽارڻ رڳو سستي نه هجي، پر هن گهڙيءَ جي ڪنهن بيزار ڪندڙ احساس کان ڀڄڻ هجي. ۽ اسان اهو ڪم هڪ اهڙي ماڻهوءَ تي وجهي ڇڏيون ٿا جنهن کي اسان «سڀاڻي وارو مان» سڏيون ٿا. اسان ان سان ائين پيش اچون ٿا ڄڻ هو اسان کان وڌيڪ مضبوط ۽ گهٽ مصروف هجي. پر جڏهن هو ايندو، ته اهو به توهان ئي هوندؤ، لڳ ڀڳ ساڳئي ٿڪاوٽ سان، ۽ اهڙي لسٽ سان جنهن ۾ هڪ ڪم وڌيڪ هوندو.

پيئرس اسٽيل پنهنجي ڪتاب «ٽارڻ جي مساوات» ۾ انهن درجنن اڀياسن جو جائزو وٺي ٿو جيڪي اسان جي ڪم ٽارڻ پٺيان سببن جي کوجنا ڪن ٿا¹.

اهو سڪون آور جيڪو پنجن منٽن کان پوءِ اثر وڃائي ويهي ٿو

عام خيال اهو آهي ته ڪم ٽارڻ وقت جي انتظام ۾ خرابي آهي. پر محققن ان کي بلڪل مختلف رُخ کان ڏٺو آهي: اهو هن گهڙيءَ پنهنجي مزاج کي بهتر بڻائڻ جو رستو آهي، نه ڪي بعد ۾ پنهنجي وقت کي منظم ڪرڻ جو².

پڇاڙيءَ واري ان ڪم سان ڪهڙو احساس جڙيل هو جنهن کي توهان ٽاريو هو: بيزاري، ناڪاميءَ جو ڊپ، يا ان جي اهميت تي شڪ؟ جڏهن توهان ان کي بند ڪري ڪا ٻي شيءِ کوليو ٿا، ته سڪون هڪدم پهچي وڃي ٿو.

توهان کي ان کان ڀڄڻ جو انعام ملي وڃي ٿو.

جيڪڏهن هر روز توهان جو مزاج ڳرو رهي ٿو، ته پوءِ لڳاتار ٽال مٽول جو تعلق مزاج جي اداسي، ڊپريشن، يا ڌيان ڏيڻ ۾ ڏکيائيءَ سان ٿي سگهي ٿو؛ هتي ڪو ماهر هن باب کان وڌيڪ توهان جي مدد ڪري سگهي ٿو.

سڀاڻي وارو اڻڄاتل ماڻهو

هڪ اڀياس ۾ جنهن ۾ فنڪشنل ايم آر آءِ (fMRI) جو استعمال ڪيو ويو هو، شرڪت ڪندڙن انهن خوبين جو جائزو ورتو جيڪي هاڻي ۽ ڏهن سالن کان پوءِ سندن ذات کي بيان ڪن ٿيون، ۽ انهن خوبين جو به جيڪي ساڳئي ٻنهي وقتن ۾ ڪنهن مشهور شخصيت کي بيان ڪن ٿيون. دماغ جي ان حصي جي سرگرمي، جيڪو پنهنجي ذات بابت سوچڻ سان لاڳاپيل آهي، ان وقت گهٽ هئي جڏهن هنن پنهنجي مستقبل واري وجود بابت سوچيو، ان جي ڀيٽ ۾ جڏهن هنن پنهنجي موجوده وجود بابت سوچيو³.

توهان کي پنهنجي ۽ پنهنجي مستقبل واري وجود وچ ۾ هڪ وٿي محسوس ٿي سگهي ٿي، ڄڻ توهان ڪنهن ٻئي ماڻهوءَ بابت سوچي رهيا هجو⁴، جنهن ڪري ان تي اهو بار وجهڻ سولو ٿي پوي ٿو جيڪو توهان اڄ کڻڻ نٿا چاهيو.

۽ توهان جو ذهن ان شيءِ کي وڌيڪ اهميت ڏئي ٿو جيڪا هينئر توهان جي هٿ ۾ آهي، ان جي ڀيٽ ۾ جيڪا پوءِ ايندي؛ هي «موجوده وقت سان تعصب» آهي⁵.

ڇا ان جو مطلب اهو آهي ته هر ٽال مٽول ڀڄڻ آهي؟ نه.

ڪڏهن ڪڏهن ڪم ٽارڻ واقعي هڪ دانشمنداڻو فيصلو هوندو آهي: توهان گهربل شيون خريد ڪرڻ لاءِ پگهار جو انتظار ڪريو ٿا، يا ٻيهر ڊوڙڻ شروع ڪرڻ لاءِ زڪام مان صحتياب ٿيڻ جو انتظار ڪريو ٿا.

دانشمنداڻي دير جو هڪ اهڙو شرط هوندو آهي جنهن کي توهان چٽائيءَ سان بيان ڪري سگهو ٿا. پر ڀڄڻ جو شرط اڻ چٽو هوندو آهي: «جڏهن حالتون سڌرنديون»، يا «جڏهن مان پنهنجي زندگي منظم ڪندس».

«ٻه نعمتون اهڙيون آهن جن ۾ گهڻا ماڻهو خساري ۾ رهن ٿا: صحت ۽ واندڪائي.» (بخاري 6412)⁶.

سڀاڻي سان حقيقي دوستي

«سڀاڻي واري مان» سان توهان جي دوستي تڏهن شروع ٿئي ٿي جڏهن توهان ان جو بار هلڪو ڪريو ٿا، بجاءِ ان جي جو هر شيءِ ان تي اڇلي ڇڏيو.

ٿامس ڪارلائل لکيو آهي: «اهو فرض ادا ڪريو جيڪو توهان جي سڀ کان ويجهو آهي، جنهن بابت توهان کي خبر آهي ته اهو توهان جو فرض آهي؛ ۽ ايندڙ فرض پاڻمرادو توهان لاءِ چٽو ٿي پوندو» (مفهومي ترجمو)⁷.

ٽي خالي خانا

خميس جو ڪم ختم ڪرڻ کان اڳ، لينا وري رجسٽريشن وارو صفحو کوليو. هڪ ڪاغذ تي لکيائين: «مان اڄ رات رجسٽريشن ڪرائيندس، ۽ سڀ ڪجهه ترتيب ڏيندس». مڙس کي چيائين: «هن ڀيري مان دير نه ڪنديس». هن پڇيو: «پهرين شيءِ ڪهڙي آهي؟». هن هڪ ڊگهي فهرست ڏانهن ڏٺو: ڪورس جي في، سبق جو وقت، ڊزائننگ جو سافٽ ويئر، ۽ ميز تي جاءِ. هن ڪاغذ جو پٺيون پاسو ڦيرايو. ان تي ڪجهه به نه هو. هن ٻيو ڪو سستو ڪورس ڳولڻ لاءِ فون ڏانهن هٿ وڌايو، پوءِ ان کي موٽائي پيالي جي ڀرسان رکيائين. سامهون واري صفحي تي نالي جو خانو اڃا تائين خالي هو. پر اڄ رات جي واعدي پوري ڪاغذ جو اڳيون پاسو ڀري ڇڏيو هو.

لينا ٻن منٽن ۾ نالو ۽ اي ميل ڀري ڇڏيا. ادائيگيءَ واري خاني وٽ هوءَ رڪجي وئي؛ هن خرچن جي لسٽ کولي، ۽ ڪورس وارو صفحو بند ڪري ڇڏيائين. سندس مڙس اسڪرين کي اجهامندي ڏٺو. پڇيائين: «ڪيستائين پهتئين؟». هن جواب ڏنو: «ان خوف تائين ته مان پئسا ڀري ڇڏيان ۽ پوءِ غيرحاضر رهان».

هوءَ «جيڪڏهن توهان گري پئو» واري سٽ ڏانهن موٽي آئي. ڪاغذ جي پٺئين پاسي هن اهو احساس لکيو، پوءِ ان کان به ننڍو هڪ عمل لکيائين: سڀاڻي چانهه جي پيالي کان پوءِ قسط جي رقم جي پڪ ڪرڻ. ان رات هن ڪنهن متبادل ڪورس جي ڳولا نه ڪئي. هن نالو ۽ اي ميل محفوظ رکيا.

ٻئي ڏينهن، جڏهن سندس مڙس پنهنجو پيالو طشتريءَ تي رکيو، هن ادائيگيءَ وارو صفحو کوليو. ان کي مڪمل ڪيائين. پهرين سبق جو وقت ٽن هفتن کان پوءِ، اربع جي شام جو ظاهر ٿيو. هن اهو وقت خميس واري ڪم جي جمع ڪرائڻ واري تاريخ جي ڀرسان لکيو، نه ڪي پنهنجي خيالن جي ڪنهن خالي ڏينهن ۾. هن چيو: «مون کي ڪو خانو ڀرڻ لاءِ پرسڪون هفتي جي ضرورت ناهي».

سندس مڙس پڇيو: «۽ تنهنجو پيءُ؟ کيس ڪڏهن ٻڌائيندينءَ؟». هن پنهنجي آڱر ڪئلينڊر مٿان ڄمائي رکي، ۽ چيائين: «پهرين سبق کان پوءِ».

اڻڄاتل ماڻهوءَ سان هڪ ملاقات

نوٽس واري ايپ کوليو، ۽ ان ۾ «سڀاڻي» وارو سڀ کان پراڻو جملو ڳوليو. پوءِ رڳو هڪ سوال: اهو ڪهڙو احساس آهي جنهن کان توهان ان کي ٽارڻ وقت ڀڄو ٿا؟ بيزاري؟ ناڪاميءَ جو خوف؟ يا شڪ ته توهان ان جا اهل آهيو به يا نه؟

۽ جيڪڏهن توهان هن صفحي کي بند ڪرڻ کان اڳ ان جو ڪو ننڍڙو حصو هينئر ئي پورو ڪري وٺو ٿا، ته ان جي هيٺان پنهنجي سڀاڻي لاءِ هي جملو لکو: «مان هي توهان لاءِ شروع ڪري ڇڏيو آهي، هاڻي توهان ان کي پورو ڪريو».

۽ هڪ هفتي کان پوءِ، ساڳئي جملي ڏانهن موٽي اچو: ڇا ڪم ننڍو ڪرڻ سان اهو احساس به ننڍو ٿيو، يا توهان اڃا تائين ڪنهن اهڙي شرط جو انتظار ڪري رهيا آهيو جنهن کي نالو نٿا ڏئي سگهو؟

ساڳي رات، لينا جي فون جي اسڪرين «پيءُ» جي نالي سان روشن ٿي. يونيورسٽيءَ جو رجسٽر سندس سامهون لوگوز واري صفحي تي کليل هو. هن ان نالي ڏانهن ڏٺو، ۽ فون ڏانهن هٿ نه وڌايائين. اهو نالو روشن رهيو جيستائين اسڪرين اجهامي وئي.