Hali Nzuri Kuliko Mfalme Louis

Kiti karibu na dirisha

Siku Lina alipopata kazi ya ubunifu baada ya miaka katika uhasibu, aliwapigia wote aliowajua isipokuwa mmoja. Jina lake lilikuwa juu ya orodha ya simu zake, kwa sababu alimpigia simu kila kifaa kilipoharibika. Hakulibonyeza. Mume wake akauliza: “Na baba yako?” Akasema: “Hivi karibuni.” Usiku huo alijiahidi dakika ishirini kila jioni kwa kazi ya ubunifu iliyo yake tu, ambayo hakuna mtu anayomtaka aifanye.

Asubuhi yake ya kwanza katika kazi mpya, alipanga kengele ilie saa mbili kabla ya muda wa kufika. Kiti chake kilikuwa karibu na dirisha, na mwanga ulifikia karatasi yake kabla ya saa nne asubuhi. Alipanga kalamu zake kwa urefu, jinsi anavyozipanga mezani nyumbani. Siku ilipita bila kutazama saa. Jioni alifungua faili la kazi yake ya ubunifu, na akapitisha dakika ishirini bila kutambua, yeye ambaye namba haimpiti.

Baada ya wiki mbili, kiti kikawa kiti tu. Alifika, akafungua kompyuta, bila kuinua macho dirishani. Wala si kiti pekee kilichokuwa cha kawaida: katika wiki za mwisho, saa moja ya Jumamosi kwa baba yake, anayeishi umbali wa dakika kumi, ikawa dakika arobaini, kisha ishirini na tano, kisha kumi, sawa na muda wa safari ya kwenda kwake. Hadithi ya kazi yake ya kwanza, aliyoikatiza miezi iliyopita kwa kusema “Jumamosi ijayo”, bado ilikuwa ikingoja Jumamosi ndefu zaidi. Nyumbani faili la kazi yake ya ubunifu lilibaki limefungwa kwa usiku kumi. Mume wake akauliza: “Hulifungui?” Akasema: “Hakuna kitu cha maana.” Kisha akatambua alichosema, akiwa katika kazi aliyoingoja tangu chuoni.

Unaweza kufikia ulichokingoja, kisha baada ya wiki kadhaa ukauliza furaha imeenda wapi. Je, jambo lenyewe limetoweka, au limetoka kwenye eneo la umakini wako? Uchovu halisi unastahili kuchunguzwa. Lakini orodha ya vitu unavyokosa pekee haikuelezi unachoweza kutumia leo kutimiza ahadi moja.

Hatumaanishi kwamba una mamlaka makubwa kuliko Louis wa Kumi na Nne, mfalme wa Ufaransa. Tunamaanisha kwamba katika siku yako, unapovipata, una afya, faraja na usalama ambao yeye hakuwa nao licha ya vyote alivyomiliki.

Louis wa Kumi na Nne alipata watoto sita na mke wake Marie-Thérèse. Mkubwa pekee ndiye aliyefikia utu uzima¹. Alipata matatizo yaliyofuata kungolewa meno mwaka 1685², na maisha yake yaliishia kwa ugonjwa wa kuoza tishu ambao madaktari wake walishindwa kuutibu³. Pesa hazikumnunulia kisichojulikana katika enzi yake.

Nchini Ufaransa kati ya 1750 na 1780, baada ya enzi yake, vifo vya watoto kabla ya miaka kumi na tano vilifikia takriban 45%, kwa mujibu wa “Our World in Data”⁴. Mtu anayeweza kupata huduma za matibabu na usalama leo anaweza kutoviona.

“The Rational Optimist” inalinganisha huduma alizopata mfalme na zinazomfikia mtu wa leo⁵. Unafaidika na kazi ya watu ambao hujawahi kukutana nao bila kuwa na kasri. Kuona kilichozoeleka huzuia picha ya upungufu kutawala picha nzima.

Mstari unaosogea pamoja nawe

Hii ni sehemu ya kinachoitwa kuzoea furaha: athari ya tukio lililojaza umakini wetu hupungua, na huingia katika kiwango cha kawaida tunachotumia kupima yanayokuja baada yake. Lakini mapitio ya Diener, Lucas na Scollon yanaonya kwamba watu hutofautiana katika kuzoea, na kwamba hata kiwango chao cha msingi kinaweza kubadilika⁶.

Katika sura ya 13 kujilinganisha kunakufunika macho; hapa mazoea yanakufunika. Hali hii inaweza kumfanya mtu aahirishe ahadi anayeweza kuanza kuitimiza, akingoja maisha mengine. Dakika zilizopo na mahali patulivu havifidii unachokosa, lakini vinahesabika katika unachoweza kufanya.

Kisichoonekana kwenye picha

Katika mfano wa kawaida wa ulimwengu katika matokeo ya Planck ya mwaka 2018, maada ya kawaida ni takriban 5% ya jumla ya maada na nishati. Kilichobaki ni maada ya giza na nishati ya giza, ambavyo tunatambua kutokana na athari zake⁷. Tulicho nacho ni hivyo pia: jicho halioni chote, na tunakitambua kupitia athari yake. Kiti cha Lina karibu na dirisha hakikutoweka alipoacha kukiangalia.

Usiku huo, baada ya kusema “Hakuna kitu cha maana”, Lina alifungua daftari ambalo baada ya chakula cha jioni huandika mstari kuhusu jambo zuri zaidi katika siku yake. Mistari minne ya mwisho ilisema jambo lilelile: “Siku ya kawaida.” Akaandika chini yake: “Ninashukuru kwa kazi yangu mpya.” Alisoma sentensi mara mbili. Ilikuwa sahihi, lakini haikugusa chochote ndani yake. Aligeuza daftari kumwelekea mume wake, akasema: “Nimeandika, lakini hakuna kilichobadilika.” Kisha akalifunga bila kufungua faili la kazi yake ya ubunifu.

Kuona Kile Ambacho Huenda Kisingetokea

Koo, Algoe, Wilson na Gilbert walijaribu “kuondoa akilini”: kufikiria kwamba tukio jema lingeweza kutotokea, badala ya kukumbuka tu kwamba lilitokea. Katika majaribio yao, hili lilisaidia kuboresha hisia chanya⁸. Kwa Lina, swali linaweza kuanza kwenye kozi ambayo nusura impite, kisha kurudi kwenye fursa iliyo sasa mikononi mwake. Hakuna haja ya kuwaza janga.

Kisha inafuata shukrani maalumu: kutaja jambo mahsusi, badala ya kuandika kichwa cha jumla kama “kazi yangu”. Katika majaribio ya Emmons na McCullough, baadhi ya viashiria vya ustawi viliboreka katika vikundi vilivyoandika wanachokithamini⁹.

Usiku uliofuata hakuandika “ninashukuru”. Aliandika: “Kama nisingejiandikisha kwenye kozi…”. Kisha akamalizia jinsi anavyokamilisha hesabu: bila kozi hakuna jalada la kazi, bila jalada la kazi hakuna usaili, bila usaili hakuna kazi. Angebaki mhasibu, na sentensi ya zamani ingehama naye kutoka simu moja kwenda nyingine: “Mambo yakitulia, nitaanza kozi ya ubunifu.”

Kisha akarudia alicho nacho sasa, bila kuandika “kazi yangu”. Aliandika jambo moja mahsusi: kiti karibu na dirisha, na mwanga unaofikia karatasi yake kabla ya saa nne asubuhi. Mume wake alisoma mstari juu ya bega lake, akasema: “Kiti?” Akasema: “Kiti nilichokingoja tangu chuoni.” Kisha akafungua faili la kazi yake ya ubunifu ambalo aliliacha limefungwa kwa usiku kumi. Aliweka kipima muda cha simu kwa dakika ishirini, akafanya kazi hadi kilipolia.

Baada ya wiki alichelewa kazini, akalala kabla ya kufungua faili. Jioni iliyofuata alirudi kwenye mstari wa “Ukianguka”, akaandika jambo moja mahsusi: kazi yake ya kwanza ya ubunifu ambayo kampuni iliituma kwa mteja. Kisha akaweka kipima muda kwa dakika ishirini nyingine. Asubuhi aliinua macho dirishani kabla ya kufungua kompyuta.

Tunaweza kukumbuka zana hivi: “Unachokiona katika ulicho nacho − unachowaonea wengine wivu nacho”. Ni kikumbusho cha kuwa makini, si mlinganyo wa kisayansi wa furaha. Taja ulicho nacho, kisha utimize ahadi moja kwa kutumia hicho. Hilo liko karibu nawe kuliko kungoja kasri.

Alhamisi jioni, Karim alishuka kwenye basi mbele ya nyumba ya baba yake. Taa ya mlangoni ilikuwa imewashwa jinsi baba yake anavyoiacha kila usiku. Alifika kwenye kizingiti kabla basi halijaenda mbali nyuma yake.