Беҳтар аз шоҳ Людовик

Курсӣ дар паҳлуи равзана

Рӯзе ки Лина ба кори тарроҳӣ қабул шуд, пас аз солҳо дар муҳосибӣ, ба ҳама касоне, ки медонист, занг зад, ба ҷуз як нафар. Номи ӯ дар болотарин ҷойи рӯйхати занги ӯ буд, зеро ҳар бор, ки чизе вайрон мешуд, ба ӯ занг мезад, ва ӯ ҳеҷ гоҳ ба ӯ фишор намеовард. Шавҳараш пурсид: «Падарат чӣ?». Гуфт: «Ба зудӣ». Ва он шаб ба худ ваъда дод, ки ҳар шом бист дақиқа барои тарроҳии шахсии худ, ки касе аз ӯ намепурсад, ҷудо мекунад.

Субҳи аввали кори нав соатро ду соат пеш аз вақт гузошт. Курсии ӯ дар паҳлуи равзана буд, ва рӯшноӣ пеш аз соати даҳ ба варақаи ӯ мерасид. Қаламҳояшро мувофиқи дарозӣ тартиб дод, чунон ки дар мизи хонаашон мекунад, ва рӯз гузашт, бе он ки ба соат нигоҳ кунад. Шом файли тарроҳии худро кушод, ва аз бист дақиқа гузашт, бе он ки пай барад; вай, ки ҳеҷ рақамеро фаромӯш намекунад.

Пас аз ду ҳафта курсӣ танҳо курсӣ шуд. Меояд, дастгоҳро мекушояд ва сар ба тарафи равзана бардошта намешавад. Ва ҳамон тавр соати шанбе назди падараш, ки дар масофаи даҳ дақиқа зиндагӣ мекунад, аз чил дақиқа ба бист ва панҷ, сипас ба даҳ дақиқа кам шуд, ба андозаи роҳ то ӯ. Қиссаи кори аввалини падараш, ки чанд моҳ пеш бо гуфтани «шанбеи оянда» бурида буд, ҳанӯз мунтазири шанбеи дарозтар аст. Дар хона файли тарроҳии ӯ даҳ шаб баста монд. Шавҳараш пурсид: «Намекушоӣ?». Гуфт: «Ҳеҷ чиз арзиши онро надорад». Сипас фаҳмид, ки чӣ гуфтааст, дар ҳоле ки ӯ дар кори орзуи худ буд, ки аз айёми донишгоҳ интизораш буд.

Шояд ба он чи интизор будӣ, бирасӣ, сипас пас аз ҳафтаҳо бипурсӣ, ки шодӣ дар куҷо рафт. Оё чиз нопадид шуд, ё аз доираи диққати ту берун баромад? Хастагии воқеӣ арзиши он дорад, ки онро барраси кунӣ, аммо феҳристи камбудиҳо танҳо ба ту намегӯяд, ки имрӯз барои нигоҳ доштани як ваъда чӣ истифода карда метавонӣ.

Мақсад ин нест, ки ту аз Людовики XIV, шоҳи Фаронса, бузургтар ҳастӣ. Мақсад ин аст, ки дар рӯзи ту, вақте ки онҳо дастрасанд, саломатӣ, осоиш ва амният ҳаст, ки ӯ бо тамоми молу мулкаш надошт.

Людовики XIV аз ҳамсараш Мари-Тереза шаш фарзанд ба дунё овард, ки аз онҳо танҳо калонтарашон ба синни балоғат расид¹. Аз пешомадҳои пас аз кашидани дандон дар соли 1685 азият мекашид², ва зиндагиаш бо гангрена ба охир расид, ки табибонаш натавонистанд онро табобат кунанд³. Пул ба ӯ он чизеро харида натавонист, ки асраш намедонист.

Дар Фаронса байни солҳои 1750 ва 1780, пас аз асри ӯ, фавти кӯдакон то понздаҳсолагӣ ба тақрибан 45% расид, мувофиқи «Ҷаҳони мо дар маълумот»⁴. Касе, ки имрӯз хидматҳои тиб ва амниятро дорад, метавонад аз он ғофил шавад.

«Мутафоили оқилона» (The Rational Optimist) хидматҳои шоҳро бо он чи ба одами муосир мерасад, муқоиса мекунад⁵. Ту аз кори одамоне баҳра мебарӣ, ки онҳоро ҳеҷ гоҳ мулоқот накардаӣ, бе он ки қасре дошта бошӣ. Дидани он чи одат шудааст, роҳ намедиҳад, ки тасвири камбудӣ тамоми тасвирро пур кунад.

Хатти ҳамроҳи ту ҳаракат мекунад

Ин як қисми он чиест, ки «мутобиқшавии лаззатӣ» ном дорад: таъсири воқеаи бузург, ки диққатро пур мекард, кам мешавад ва ба сатҳи маъмулӣ медарояд, ки ба он ҳар чизи баъдиро месанҷем. Аммо таҳлили Динер, Лукас ва Сколлон ишора мекунад, ки мардум дар мутобиқшавии худ фарқ доранд, ва худи хати асос низ тағйир меёбад⁶.

Дар боби 13 муқоиса туро мепӯшонад, ва дар ин ҷо одат. Ин метавонад ваъдаеро, ки соҳибаш метавонад аз он оғоз кунад, ба таъхир андозад ва интизори зиндагии дигар бошад. Дақиқаҳои дастрас ва ҷойи ором камбудиро пурра пур намекунанд, аммо ба ҳисоби он чи метавонӣ кунӣ, медароянд.

Он чи аз тасвир пинҳон аст

Дар модели стандартии кайҳонии натиҷаҳои Планк соли 2018, моддаи маъмулӣ тақрибан 5% аз буҷаи мода ва энергияро ташкил медиҳад; боқимонда модаи торик ва энергияи торик аст, ки онҳоро аз таъсирҳояшон дарк мекунем⁷. Ва он чи мо дорем, низ ҳамин тавр аст: чашм ҳамаашро намебинад, ва онро аз таъсираш пай мебарем. Курсии Лина дар паҳлуи равзана пас аз он ки аз дидани он бозистод, нопадид нашуд.

Дар он шаб, пас аз он ки гуфт «ҳеҷ чиз арзиш надорад», Лина дафтареро кушод, ки пас аз хӯроки шом дар он як сатр дар бораи беҳтарин чизи рӯзаш менавишт. Чаҳор сатри охирини он ҳамон чизро мегӯянд: «Рӯзи муқаррарӣ». Дар зери он навишт: «Барои кори нави худ миннатдорам». Ҷумларо ду бор хонд. Дуруст буд, аммо дар ӯ ҳеҷ чизро ба ҳаракат наовард. Дафтарро ба сӯи шавҳараш гардонд ва гуфт: «Навиштам, аммо чизе тағйир наёфт». Сипас онро пӯшид ва файли тарроҳиро напушод.

Он чи метавонист рух надиҳад, бубинӣ

Коо, Алгоу, Вилсон ва Гилберт «тарҳи зеҳнӣ»-ро санҷиданд: фикр кардан дар бораи он ки рӯйдоди мусбат метавонист рух надиҳад, ба ҷои он ки танҳо ба ёд овардани рӯй додани он бас кунем. Дар таҷрибаҳои онҳо ин ҳолати эҳсосоти мусбатро беҳтар кард⁸. Дар мавриди Лина, савол метавонад аз дарсе оғоз шавад, ки қариб аз даст мерафт, сипас ба имконияте баргардад, ки ҳоло дар дасташ аст. Ба тасвири фалокат ниёз нест.

Ва пас аз он миннатдории мушаххас меояд: номгузории ҷузъиёт, на навиштани унвони умумӣ мисли «корам». Дар таҷрибаҳои Эммонс ва Маккалоу баъзе нишондиҳандаҳои фаровонии рӯҳӣ дар гурӯҳҳое беҳтар шуд, ки он чиро, ки қадр мекарданд, менавиштанд⁹.

Шаби дигар вай «миннатдорам»-ро нанавишт. Навишт: «Агар дар курс сабт намекардам…». Сипас ба тарзи ҳисоб идома дод: бе курс файли кор нест, бе файли кор мусоҳиба нест, бе мусоҳиба кор нест. Ӯ муҳосиб мемонд, ва ҷумлаи кӯҳна аз телефон ба телефон бо ӯ мегашт: «Вақте ки корҳо ором шаванд, курси тарроҳиро оғоз мекунам».

Сипас ба он чи ҳоло дорад баргашт, ва «корам» нанавишт. Як тафсилот навишт: курсии паҳлуи равзана, ва рӯшноие, ки пеш аз соати даҳ ба варақаи ӯ мерасад. Шавҳараш сатрро аз болои шонаи ӯ хонд ва гуфт: «Курсӣ?». Гуфт: «Курсие, ки аз айёми донишгоҳ мунтазирашро будам». Сипас файли тарроҳиро кушод, ки даҳ шаб баста буд, ва таймери телефонро ба бист дақиқа танзим кард, ва кор кард, то садо дод.

Пас аз як ҳафта дер ба кор монд, ва пеш аз кушодани файл хоб рафт. Шоми дигар ба сатри «Агар афтодӣ» баргашт ва як тафсилотро навишт: аввалин тарроҳии ӯ, ки ширкат ба муштарӣ фиристод. Сипас таймерро бист дақиқаи дигар танзим кард. Субҳ сар бардошт ва пеш аз кушодани дастгоҳ ба равзана нигарист.

Инро ин тавр ба ёд овардан мумкин аст: «Он чи аз он чи дорӣ мебинӣ − он чи ба дигарон ҳасад мебарӣ». Ин ёддошт барои диққат аст, на формулаи илмии хушбахтӣ. Номи он чи дорӣ бигӯ, ва сипас барои он як ваъдаи ягона нигоҳ дор. Ин аз интизори қаср ба ту наздиктар аст.

Шоми панҷшанбе Карим аз автобус назди хонаи падараш фуромад. Чароғ дар дар ҳамон тавр равшан буд, ки падараш ҳар шаб мегузорад, ва ӯ пеш аз он ки автобус дур шавад, ба остона расид.