Àyè Àkànṣe tí O Fún Ara Rẹ

Ní orí ìgbà ìrúwé, Karim wà nínú ilé fún ìsinmi ìparí ọ̀sẹ̀, ní ọ̀sán Ọjọ́ Ẹtì ó gun ọkọ̀ pẹ̀lú bàbá rẹ̀ lọ sí mọ́ṣáláṣí. Wọ́n pẹ́, nígbà tí wọ́n dé ohùn olùwàásù ń jáde láti inú agbohùnsókè. Bàbá rẹ̀ kò rí ibi ìdúró. Ó dúró ọkọ̀ ní àárín òpópó tóóró nítòsí mọ́ṣáláṣí, tí kò fi ààyè sílẹ̀ fún ọkọ̀ mìíràn láti kọjá lẹ́bàá rẹ̀. Ó pa ẹ́ńjìnnì ó sì sọ pé: «Ìṣẹ́jú díẹ̀, a ó padà». Karim mọ̀ pé «ìṣẹ́jú díẹ̀» bàbá rẹ̀ ní Ọjọ́ Ẹtì máa ń gbà àkókò fún ìwàásù, àdúrà àti ìkíni fún ìdajì àdúgbò.

Wọ́n sọ̀kalẹ̀, wọ́n sì rìn lọ sí ẹnu-ọ̀nà. Ọkọ̀ funfun kan dé bá ọkọ̀ bàbá rẹ̀, ó sì dúró: kò ní ààyè níwájú, ọkọ̀ mìíràn sì dí i lẹ́yìn kí ó má baà padà. Awakọ̀ rẹ̀ tẹ ìwo ní ìgbà kúkúrú kan, lẹ́yìn náà ní ìgbà gígùn kan. Karim yí padà. Bàbá rẹ̀ ti dé ẹnu-ọ̀nà mọ́ṣáláṣí, ó sì tẹ̀ láti bọ́ bàtà rẹ̀.

Karim fẹ́ sọ pé: «Bàbá, ọkọ̀ náà dí ọ̀nà». Ṣùgbọ́n bàbá rẹ̀ wà lórí ìloro mọ́ṣáláṣí, olùwàásù sì ń sọ̀rọ̀. Bí ó bá sọ ọ́ báyìí, yóò dà bí ẹni tó tako àdúrà fúnra rẹ̀, kì í ṣe ọkọ̀. Ó dákẹ́, ó sì bọ́ bàtà rẹ̀ lẹ́bàá bàtà bàbá rẹ̀. Láti ojú-ọ̀nà ìwo náà dé lẹ́ẹ̀kẹta.

O lè mọ ìdààmú yìí: o rí ìṣe kan tó ń pa ẹlòmíràn lára, ìdí rẹ̀ sì jẹ́ ti ọlá, nítorí náà o dákẹ́ kí ó má baà dà bí ẹni pé ìtakò rẹ sí ìṣe náà jẹ́ ìtakò sí ohun tí o fẹ́ràn. Ó sì lè jẹ́ pé ìwọ fúnra rẹ ni olùṣe náà. Ọkọ̀ dí ọ̀nà; ṣé àwáwí náà yí ẹ̀tọ́ ẹni tó dúró lẹ́yìn rẹ̀ padà, àbí ó kàn ń mú àwòrán olówó rẹ̀ dára nípa ara rẹ̀ nìkan?

Àwáwí Tó Yí Ìbéèrè Padà

Bàbá náà ń ṣe àkókò kan, lẹ́yìn náà ó yọ ẹ̀tọ́ mìíràn sílẹ̀ nígbà tí òun ni ó jẹ àǹfààní. Èyí ni ìṣe tí a ń wò, láìnílò ìdájọ́ lórí gbogbo ìgbé ayé rẹ̀.

«Ó jẹ́ ìjọsìn, nítorí náà kò burú»: èyí ni ìdáláre tí a fi ìfẹ́ darí, pé kí o wá ohun tó ń dá yíyàn rẹ láre, kì í ṣe kí o wò ó. Ó yí ìbéèrè padà láti ọ̀nà tí àwọn ènìyàn ń gbà kọjá sí rere ibi tí o ń lọ. Rere ibi tí o ń lọ kì í ṣe ọ̀nà tó gbòòrò, kì í sì í dá àkókò tí olùdúró dúró padà.

Àwáwí tí a ń pè ní ìfàyègba nípa ìwà rere ni lílo ìwọ̀n iṣẹ́ rere tí o ṣe láti fún ara rẹ ní ìyọ̀ǹda fún àṣìṣe mìíràn: «Mo ń gbàdúrà, nítorí náà mo lè…». Kì í ṣe ìdájọ́ lórí bàbá tàbí lórí gbogbo ẹni tó ń gbàdúrà; a ń wo bóyá ẹ̀tọ́ ẹnìkan mìíràn wọ inú ìṣirò ipò yìí.

Agbejọ́rò lè sọ pé: Gbogbo ènìyàn ló ń ṣe bẹ́ẹ̀, tàbí ibi náà tóóró. Àtúnṣe kì í fún ni ní ìyọ̀ǹda, ìtóóró ibi kò sì mú awakọ̀ ní ẹni tó ní láti yanjú rẹ̀ ní àkókò tirẹ̀. Apá tí ó wà fún àtúnṣe ni ibi tí ọkọ̀ dúró àti àkókò ìjáde.

Nígbà Tí Olùṣe Bá Yí Padà

Béèrè pé: «Tí ẹlòmíràn bá ṣe é fún ìdí ayé, ṣé èmi yóò gbà?». Fojú inú wo ọkọ̀ náà gan-an níwájú ṣọ́ọ̀bù kan, tí olówó rẹ̀ sọ pé òun kò ní pẹ́ láti ra ohun tó nílò. Tí o bá kọ̀, kí ni ó yí padà níhìn-ín yàtọ̀ sí ìtàn tí o ń sọ nípa ara rẹ? Ìbéèrè náà ń dá ẹ̀tọ́ padà sí ìwọ̀n rẹ̀, lẹ́yìn tí àwáwí ti bò ó.

Ìwọ lè gba ipò ẹlòmíràn nítorí pé ìpàdé rẹ ṣe pàtàkì, tàbí kí o pẹ́ sí gbèsè kan lẹ́yìn náà rántí àánú rẹ. Gbogbo ipò ní àyíká rẹ̀, ìbéèrè náà sì wà: ta ló ń ru owó yíyan mi, ṣé ó sì gbà á?

O lè tako ìṣe náà láìdá ìgbàgbọ́ olùṣe lẹ́jọ́, òun sì lè ṣàtúnṣe rẹ̀ láìsẹ́ ohun tó nífẹ̀ẹ́ nínú ìjọsìn. Gbígbèjà gbogbo ìdánimọ̀ lè bo àṣìṣe kékeré tí a lè ṣàtúnṣe.

Ibi Tí Àwọn Ènìyàn Ń Jókòó Sí

Abū Sa‘īd al-Khudrī sọ pé Wòlíì ﷺ kọ̀ láti jókòó ní ojú-ọ̀nà. Àwọn sahābah sọ pé àwọn ní àwọn ìpàdé tí wọ́n ń sọ̀rọ̀ síbẹ̀, nígbà náà ni ìdáhùn wá: «Tí ẹ bá kọ̀ kí ẹ má jókòó àfi ìpàdé, ẹ fún ojú-ọ̀nà ní ẹ̀tọ́ rẹ̀». Wọ́n béèrè nípa ẹ̀tọ́ rẹ̀, a sì dárúkọ ìdínà ojú, dídá ìpalára dúró, dídá ìkíni padà, àṣẹ láti ṣe rere, àti kíkọ̀ ibi¹.

Ìtàn náà kì í dúró ní àìní àwọn tó jókòó fún ìpàdé wọn. Ó lọ sí ẹ̀tọ́ àwọn tó ń kọjá lọ. Ìpàdé ní iṣẹ́ kan lọ́dọ̀ àwọn tó ni ín, ṣùgbọ́n ojú-ọ̀nà kì í di ohun ìní wọn nítorí iṣẹ́ yẹn.

Ìpàdé àti ọkọ̀ yàtọ̀, ṣùgbọ́n ohun tó so wọ́n pọ̀ ni wíwo láti ẹ̀gbẹ́ ẹni tí ìṣe náà kàn. Ìjọsìn kò ṣubú ẹ̀tọ́ àwọn ènìyàn, ìyọ ìpalára kúrò ní ojú-ọ̀nà fúnra rẹ̀ sì wà nínú ẹ̀ka ìgbàgbọ́: «Èyí tó kéré jùlọ nínú rẹ̀ ni yíyọ ìpalára kúrò ní ojú-ọ̀n໲.

Ìbéèrè Tó Yí Padà

Lẹ́yìn àdúrà bàbá rẹ̀ kí ọ̀pọ̀ ènìyàn ní àdúgbò, bí Karim ṣe retí, wọ́n jáde. Ọkọ̀ funfun náà wà ní ibi rẹ̀, awakọ̀ rẹ̀ dúró lẹ́bàá ìlẹ̀kùn rẹ̀ tó ṣí. Àdúrà ti parí, ojú-ọ̀nà sì ṣì di. Karim rìn lẹ́gbẹ̀ẹ́ bàbá rẹ̀, ó sì béèrè pẹ̀lú ìdákẹ́jẹ́ẹ́: «Tí ẹlòmíràn bá dúró ọkọ̀ rẹ̀ bẹ́ẹ̀ níwájú ṣọ́ọ̀bù láti ra ohun tó nílò, ṣé wàá gbà á lọ́wọ́ rẹ̀?». Bàbá rẹ̀ kò dáhùn. Ó mú kọ́kọ́rọ́ jáde, ó gbé ọwọ́ sókè sí awakọ̀ náà ní ìdúpẹ́, lẹ́yìn náà ó gbé ọkọ̀ lọ sí igun òpópó. Ọkọ̀ funfun kọjá, àwọn ọkọ̀ tó dí lẹ́yìn rẹ̀ sì tẹ̀lé e. Karim gun ọkọ̀ lẹ́gbẹ̀ẹ́ bàbá rẹ̀, kò sì sí ẹnikẹ́ni nínú wọn tó sọ nǹkankan títí wọ́n fi dé ilé.

Nínú ìbẹ̀wò Karim tó tẹ̀lé e, ní Ọjọ́ Ẹtì, bàbá rẹ̀ kan ilẹ̀kùn yàrá rẹ̀ ní ìdajì wákàtí kí àdúrà tó bẹ̀rẹ̀: «Dìde». Ó dúró ọkọ̀ sí ibi ìdúró lẹ́yìn ilé búrẹ́dì, jìnnà sí òpópó tóóró, ó pa ẹ́ńjìnnì, ó sì sọ pé: «Ìṣẹ́jú márùn-ún ní ẹsẹ̀». Wọ́n rìn lọ sí mọ́ṣáláṣí, wọ́n sì dé kí olùwàásù tó gòkè sí ibi ìwàásù.

Ìwọ ta ni nígbà tí o bá ṣe ìlérí? Ṣé o ń pa àkókò ẹni tó mọ̀ ọ́ mọ́, àbí àkókò ẹni tí o kò tilẹ̀ mọ orúkọ rẹ̀? Ṣáájú ìpàdé rẹ tó ń bọ̀, yan ohun kan ṣoṣo tí ẹlòmíràn lè lò láìsí pé o dí i lọ́wọ́. Ẹ̀tọ́ rẹ̀ kì í yí padà nítorí àwáwí rẹ.

Nígbà tí ó padà sí yàrá rẹ̀ ní ilé-ìgbé ní alẹ́ Satidé, Karim fi ìka rẹ̀ rìn lórí etí ìdírà. Àpò-ìwé náà wà nínú bí ó ṣe fi sílẹ̀, ó sì jẹ́ pé fún ìgbà àkọ́kọ́ kò bẹ̀rù ohun tó wà nínú rẹ̀. Kò ṣí dírà, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í kó àpò rẹ̀ jọ.