Viambatisho

Hali ile inaporudi

Kitabu hiki hakisomwi mara moja tu. Utakirudia katika wakati fulani: baada ya ahadi uliyovunja, neno ambalo karibu uliseme, au usiku mrefu ambao hukulala.

Kurasa hizi ni kwa ajili ya wakati huo. Tafuta hali inayofanana na yako, chukua zana yake na hatua moja ya kuanzia. Ukihitaji maelezo, rudi kwenye sura iliyotajwa.

Sehemu ya Kwanza: Ahadi juu ya Maji

- Unapotimiza ahadi kwa watu, lakini ukavunja ahadi zako kwako mwenyewe. Zana: “Makubaliano na Nafsi Yako” — sura ya kwanza. Hatua: Andika siku, saa na mahali kwa ahadi moja, na umtumie miadi hiyo rafiki atakayekuuliza kuihusu.

- Unapoanza kwa hamasa, kisha azma ikazimika baada ya siku chache. Zana: “Nanga Imara” — sura ya pili. Hatua: Fungamanisha zoea dogo sana na wakati unaojirudia katika siku yako: “Baada ya kahawa ya asubuhi, ninasoma kurasa mbili.”

- Unapojisikia ukisema: “Mara hii moja tu.” Zana: “Mstari wa Chaki” — sura ya tatu. Hatua: Andika kanuni moja inayoanza na “Mimi sifanyi”, bila “mara nyingi” wala “kwa kawaida”.

- Usipojua siku zako zinakwenda wapi. Zana: “Kumbukumbu ya Wiki” — sura ya nne. Hatua: Andika namba moja usiku wa leo: Leo umetumia dakika ngapi pamoja na unaowapenda?

Sehemu ya Pili: Tunapojidanganya kwa Upole

- Unapoahirisha unachojua ni muhimu, si kwa uvivu, bali kwa kukwepa hisia inayokusumbua¹. Zana: “Urafiki wa Kweli na Kesho” — sura ya tano. Hatua: Punguza kazi hadi kiwango kinachoweza kumalizwa kwa dakika mbili, na uianze sasa.

- Kila upungufu unapokuwa na kisingizio kilicho tayari. Zana: “Kumhoji Wakili” — sura ya sita. Hatua: Chukua kisingizio cha mwisho ulichotoa na ujiulize: Rafiki angeniambia hivyo, ningemwamini?

- Unapojiambia: “Nimefanya mema kule, hivyo si tatizo kushindwa kutimiza wajibu hapa.” Zana: “Kipimo Kimoja Kazini na Nyumbani” — sura ya saba. Hatua: Andika katika orodha moja mema uliyofanya kazini na wajibu ulioshindwa kutimiza nyumbani wiki hii. Kisha panga miadi ndani ya wiki moja na mtu uliyemwahidi jambo uliloliahirisha.

- Usipojua kama unaikataa imani yenyewe au namna ulivyolazimishwa kuikubali. Zana: “Sahihi ya Pili” — sura ya nane. Hatua: Chagua imani moja na ujiulize: Ningepewa uhuru wa kuchagua leo kutoka mwanzo, ningeichagua?

Sehemu ya Tatu: Tusichomwambia Yeyote

- Sauti yako ya ndani inapokukemea kila usiku. Zana: “Sauti ya Rafiki” — sura ya tisa. Hatua: Andika upya hukumu ya mwisho uliyojipa, jinsi unavyomwambia rafiki unayempenda.

- Neno la kuumiza linapokuwa ncha ya ulimi wako, au unapotabasamu kwa kila mtu na kuwafokea watu wa karibu zaidi. Zana: “Mapumziko Mafupi na Mlango Unaofaa” — sura ya kumi. Hatua: Keti, ujipe dakika kumi kabla ya kusema neno au kutuma ujumbe wowote.

- Wazo linapopita kichwani mwako na kukufanya ujihofu mwenyewe. Zana: “Mgeni Anayepita” — sura ya kumi na moja. Hatua: Liite “mgeni anayepita”, kisha uendelee na ulichokuwa ukifanya. Wazo hilo likianza kukuletea usumbufu wa wazi, kuvuruga maisha yako au kuchukua muda wako mwingi, tafuta tathmini ya mtaalamu.

- “Laiti” inapokuibia usingizi. Zana: “Mipaka ya Uwezo Wako” — sura ya kumi na mbili. Hatua: Gawa hofu zako katika kilicho chini ya uwezo wako na kisichokuwa chini ya uwezo wako. Kabla ya kulala, sema: “Nimeandaa kilicho chini ya uwezo wangu. Kilichobaki hakiko chini ya uwezo wangu.”

Sehemu ya Nne: Nyuso Tunazovaa

- Unapotoka kwenye skrini ukiwa maskini zaidi kuliko ulivyoingia. Zana: “Dirisha la Kujifunzia na Maisha ya Kuishi” — sura ya kumi na tatu. Hatua: Unapoona picha ya kwanza inayokufanya ujione pungufu, jiulize: Ninakitaka hiki kweli, au ninataka nisionekane kuwa chini ya mwenye nacho?

- Unaposubiri alama za kupendwa baada ya kila chapisho. Zana: “Dirisha la Kujifunzia na Maisha ya Kuishi” — sura ya kumi na tatu. Hatua: Zima arifa za alama za kupendwa katika programu moja.

- Mtu anapokurekebisha na ukakasirika. Zana: “Kinyago Kisichoonekana Kirahisi” — sura ya kumi na tatu. Hatua: Ikiwa yuko sahihi, sema: “Ndiyo, uko sahihi katika hili,” bila kutoa sababu inayobatilisha kauli hiyo.

- Ulichokitamani kinapokuwa kitu cha kawaida. Zana: “Kuona Kile Ambacho Huenda Kisingetokea” — sura ya kumi na nne. Hatua: Fikiria kwamba kingeweza kisifike, kisha utaje jambo moja ndani yake unalolithamini.

- Unapohalalisha tendo linalomdhuru mwingine kwa kusema nia yako ni njema. Zana: “Swali Lililogeuzwa” — sura ya kumi na tano. Hatua: Jiulize: Mtu mwingine angefanya hivyo kwa sababu ya kidunia, ningekubali? Ikiwa hukubali, rekebisha tendo sasa.

- Unapoogopa kumuuliza mtu anayezungumza kwa jina la dini. Zana: “Tenganisha Ujumbe na Anayeuleta” — sura ya kumi na sita. Hatua: Andika swali moja kuhusu maoni uliyosikia, na upange wakati wa kulituma ndani ya wiki moja.

Sehemu ya Tano: Upya

- Ramadhani inapoisha na kuchukua pamoja nayo ulichokijenga. Zana: “Alama Zako za Wakati” — sura ya kumi na saba. Hatua: Chagua alama iliyo karibu katika kalenda yako. Iandalie wakati wa kudumu, kona iliyoandaliwa, au mwenzako atakayekuuliza.

- Unapokuwa mahali, lakini akili yako iko kwenye skrini. Zana: “Chumba Kingine” — sura ya kumi na nane. Hatua: Weka simu yako katika chumba kingine kwa nusu saa kila siku. Ikihitajika, ruhusu simu iite kwa namba moja.

- Unapojikwaa baada ya miezi ya kudumisha zoea. Zana: “Sentensi Tatu baada ya Kuteleza” — sura ya kumi na tisa. Hatua: Eleza kilichotokea kwa ukubwa wake halisi, si kwa ukubwa wa hisia zako. Kisha rudi leo kwa hatua ndogo zaidi.

Mpango Wako wa Wiki Mbili

Chagua ahadi moja. Kila siku, chunguza maandalizi yake kwa zana moja kutoka kitabu hiki. Usiongeze ahadi mpya katika orodha yako. Hili ni jaribio la kuchunguza, si kipindi tunachokuahidi kwamba zoea litakuwa limekamilika mwishoni mwake. Mfano wetu ni ahadi ya Lina: dakika ishirini za ubunifu kila jioni, na shahidi aliyemchagua anamuuliza alichofanya. Badala yake, weka ahadi yako mwenyewe, na udumishe wakati wa kuitekeleza katika safari nzima.

1. Siku ya kwanza: Andika ahadi na saa ya kuitekeleza, na umtumie wakati huo shahidi unayemtaja. “Makubaliano na Nafsi Yako”, sura ya 1.
2. Siku ya pili: Andaa mahali na unachohitaji, na ufungamanishe mwanzo na ishara inayorudi katika siku yako. “Nanga Imara”, sura ya 2.
3. Siku ya tatu: Taja namna unayojiondoa katika sheria mara kwa mara, na uiandikie kanuni iliyo wazi inayoanza na “Mimi sifanyi”. “Mstari wa Chaki”, sura ya 3.
4. Siku ya nne: Andika ulichotekeleza kweli, kwa dakika au kurasa. Usiweke nia yako badala ya namba. “Kumbukumbu ya Wiki”, sura ya 4.
5. Siku ya tano: Punguza hatua ya kwanza hadi dakika mbili, na uianze kwa wakati. “Urafiki wa Kweli na Kesho”, sura ya 5.
6. Siku ya sita: Andika kisingizio cha mwisho na ujiulize: Rafiki angeniambia hivyo, ningemwamini? “Kumhoji Wakili”, sura ya 6.
7. Siku ya saba: Timiza ahadi ya leo bila kutumia mafanikio ya jana kuwa ruhusa ya kutoitimiza. “Kipimo Kimoja Kazini na Nyumbani”, sura ya 7.
8. Siku ya nane: Andika kwa nini umeichagua ahadi hii mwenyewe na unachotaka kidumu ndani yake. “Sahihi ya Pili”, sura ya 8.
9. Siku ya tisa: Andika upya sentensi moja ya lawama jinsi unavyomwambia rafiki, kisha utaje hatua inayowezekana. “Sauti ya Rafiki”, sura ya 9.
10. Siku ya kumi: Tenganisha kilicho chini ya uwezo wako na kisichokuwa chini ya uwezo wako. Tekeleza hatua moja kutoka safu ya kwanza. “Mipaka ya Uwezo Wako”, sura ya 12.
11. Siku ya kumi na moja: Kwa siku moja, ondoa chanzo cha kujilinganisha kinachobadili lengo lako bila wewe kuchagua. “Dirisha la Kujifunzia na Maisha ya Kuishi”, sura ya 13.
12. Siku ya kumi na mbili: Fikiria kutokuwepo kwa kitu kinachowezesha ahadi yako, kisha utaje jambo moja mahsusi ambalo umelizoea. “Kuona Kile Ambacho Huenda Kisingetokea”, sura ya 14.
13. Siku ya kumi na tatu: Weka simu mbali katika kipindi cha kutekeleza ahadi, ukizingatia hitaji la dharura. “Chumba Kingine”, sura ya 18.
14. Siku ya kumi na nne: Eleza kilichotokea, rekebisha sharti moja, na upange miadi inayofuata. “Sentensi Tatu baada ya Kuteleza”, sura ya 19.

Katika karatasi ya Lina, mstari unaanza na wakati, mahali na jina la shahidi. Kisha anaongeza faili la ubunifu atakalofungua, muda aliofanya kazi kweli, na kisingizio alichotoa. Akikosa siku moja, hahitaji kuanza tena siku kumi na nne kutoka mwanzo. Anarudi kwenye sharti lililokosekana na wakati unaofuata wa kufanya ubunifu. Ahadi bado ni ileile, lakini sasa karatasi inamwambia inakatika wapi.

Katika hitimisho, kwenye “Kesho, Nanga ya Kwanza”, uliandika wakati wa kuanza. Unaweza kuleta wakati huo katika mpango huu. Ukigundua kwamba ukubwa wa ahadi haufai siku yako, uchunguze ukubwa wake kabla ya kuandika ahadi ya pili.

Unapotaka kuacha zoea

Unaweza kurudia zana zilezile unapotaka kubadili uhusiano wako na vitindamlo au vyakula vya sukari, au kuacha kuvuta sigara. Anza na kanuni uliyoichagua mwenyewe na ambayo unaelewa mipaka yake. Hii ni njia ya kuandaa tendo na kulichunguza, si maagizo ya lishe au matibabu.

1. Andika “Mimi sifanyi” kwa usahihi: Taja namna ya kujiondoa katika sheria unayotaka kuisimamisha, badala ya neno “Nitapunguza” lisilo na mpaka. Kanuni ya vitindamlo inaweza kuwa: “Mimi sili vitindamlo baada ya jua kutua,” au ya sigara: “Mimi sivuti sigara, hata kwenye mikusanyiko ya usiku.” Rudi kwenye “Mstari wa Chaki”, sura ya 3.
2. Badili mahali na ishara: Taja mahali tendo linapoanzia kwako, na uandae utakachofanya badala ya kuingia katika mzunguko uliozoeleka bila uamuzi. Rudi kwenye “Nanga Imara”, sura ya 2.
3. Mjulishe shahidi: Mpe kanuni na wakati wa kuuliza. Muombe aulize kilichotokea, badala ya kukuhukumu. Rudi kwenye “Makubaliano na Nafsi Yako”, sura ya 1.
4. Andaa sentensi ya kurudi: “Niliteleza mahali hapa. Ninabadilisha sharti hili na kurudi katika miadi inayofuata.” Rudi kwenye “Sentensi Tatu baada ya Kuteleza”, sura ya 19.

Kisome pamoja na rafiki

Katika sura ya “Kengele ya Tano”, sura ya 1, tuliona kwamba ahadi ambayo mtu anaiona inaishi muda mrefu zaidi. Ndivyo ilivyo kwa kusoma pia.

Chagua rafiki, ndugu, au kikundi kidogo kisichozidi watu watano. Someni sura moja tu kila wiki. Hamhitaji kufanana. Kitabu hiki ni kwa kila anayetaka kuelewa ahadi na mazoea yake, iwe ameanza, amejikwaa, au bado anauliza. Mnaweza kukisoma pamoja hata ikiwa uzoefu wenu unatofautiana.

Mwishoni mwa wiki, ketini kwa nusu saa au zungumzeni kwa simu. Kila mmoja ana maswali matatu:

1. Ni sentensi gani katika sura uliyohisi iliandikwa kukuhusu?
2. Ni hatua gani uliyojaribu wiki hii, na nini kilitokea kweli?
3. Utajaribu nini wiki inayofuata, na ni wakati gani hasa?

Kisha kila mmoja anaandika ahadi yake, na wengine wanamuuliza kuihusu katika mkutano unaofuata.

Hakuna anayehitajika kueleza asichotaka. Kinachosemwa katika kikao kinabaki humo. Kila mmoja wenu ni shahidi wa mwenzake, si hakimu wake.